 ششم: انصاف در مناظره و کمک به طرف مقابل. مناظره کننده نباِید طرف مقابل را از دلِیل‌آوردن باز بدارد. بلکه باِید به او کمک کند تا آن چه در ذهن او هست، بگوِید. بر اِین اساس اگر فردِی حق را از لا‌به‌لاِی سخن دِیگرِی درِیافت و فهمِید که سخن او حق است اگر چه طرف مقابل متوجه اِین امر نشده باشد باِید از او قبول کند و خدا را شکر کند و حتِّی براِی او ارائه دلِیل کند زِیرا هدف مناظره، رسِیدن به حق است حتِّی اگر حق در مِیان سخنان ناموزون و ناهماهنگ هم باشد باِید از او بپذِیرد نه اِینکه بناِی بر دشمنِی و لجاجت و خروج از حق بگذارد. گاهِی طرف مقابل براِی مدعاِی حق نمِی‌تواند دلِیل اقامه کند و طرف مقابل با آنکه دلِیل آن را مِی‌داند، از سخن گفتن خوددارِی مِی‌کند. چنِین مناظره‌اِی خِیانت است و مشمول نکوهش در آِیه کتمان مِی‌شود.

 هفتم: مناظره با افراد برجسته و صاحب نظر. اغلب مردم در مسائل اختلافِی با افراد ضعِیف‌تر از خود وارد مناظره مِی‌شوند نه با اهل فن تا اِینکه با پِیروزِی بر او به خود مباهات کنند. لذا از مناظره با دانشمندان آن علم، دورِی مِی‌کنند، زِیرا مِی‌ترسند حق در بِیان آنان باشد و مغلوب شوند و به اجبار کلام حق را بپذِیرند. بنابراِین علاقه دارند با افرادِی که از نظر علم پاِیِین‌تر از آنها هستند مناظره کنند. [١]

 هشتم: رعاِیت ادب هنگام مناظره با مخالفان در عقِیده: اسلام، افزون بر آنکه مسلمانان را به رعاِیت اخلاق و ادب با ِیکدِیگر فرا خوانده، سفارش نموده که در برخورد با مخالفان در عقِیده حتِّی کفّار و مشرکِین هم آداب معاشرت را رعاِیت نموده و از ناسزاگوِیى پرهِیز نماِیند:(لاتَسُبُّوا الَّذِینَ ِیَدعونَ مِن دونِ اللّهِ فَِیَسُبُّوا اللّهَ عَدوًا بِغَِیرِ عِلم) [٢] و نِیز سفارش نموده که با آنان با نرمى و مدارا سخن بگوِیند حتِّی نسبت به کسانِی مثل فرعون. (اِذهَبا اِلى فِرعَونَ اِنَّهُ طَغى فَقولا لَهُ قَولاً لَِیِّنـًا لَعَلَّهُ ِیَتَذَکَّرُ اَو ِیَخشى)[٣] و نِیز سفارش نموده که آنان را با حکمت و پند نِیکو دعوت به حق نماِیند. (اُدعُ اِلى سَبِیلِ رَبِّکَ بِالحِکمَهِ و المَوعِظَهِ الحَسَنَهِ) [٤]

[١] خلاصه‌اِی از کتاب منِیه المرِید باب سوم در آداب مناظره ص ٥٠١.با قدرِی تلخِیص و تصرف در کلمات.

[٢] سوره انعام، آِیه: ١٠٨. ترجمه: به مشرکان دشنام ندهِید تا مبادا آنها از روِی جهالت به خدا دشنام دهند.

[٣] سوره طه، آِیه ٤٤.

[٤] سوره نحل، آِیه ١٦.