راهکارِی که براِی اِین امر ارائه شده اِیجاد تخصص در حرفه‌هاِی جدِید و پر درآمد است. با گذراندن دوره‌هاِی ِیک ماهه ِیا دو ماهه و ِیا نهاِیتا شش ماهه مِی‌توان حرفه تخصصِی پر درآمدِی را جاِیگزِین حرفه قبلِی کرد. در متون دِینِی داشتن حرفه و شغل و فعالِیت اجتماعِی براِی بدست آوردن روزِی حلال و بِی‌نِیازِی از مردم، توصِیه فراوان شده و به منزله جهاد فِی سبِیل الله شمرده شده است. (الْكَادُّ عَلَى عِيَالِهِ كَالْمُجَاهِدِ فِي‌سَبِيلِ اللَّهِ)[١]

پاک‌ترِین درآمدها، درآمدِی است که از راه معاملات صحِیح و مشروع به دست آِید نه از راه احتکار، ربا، قاچاق، قمار، غش در معامله، گرانفروشِی و کم‌فروشِی... در رواِیات از تنبلِی و بِی‌کارِی به شدّت مذمت شده است. کسانِی كه به تنبلى و تن‌پرورِی و ارتزاق از کِیسه دِیگران، عادت كرده و پِیوسته وبال گردن دِیگران هستند به ناچار ِیا پِیوسته دست نِیاز به سوِی دِیگران دراز کرده و به ذلت درخواست از دِیگران گرفتار مِی‌شوند و ِیا درصدد هستند بدون تلاش و از راه‌هاِی غِیر مشروع مثل قمار و شرط‌بندِی و رباخوارِی مالِی را بدست آورند.

١. فقط ِیک عِیب دارِی

خداوند متعال به حضرت داوود ٧ فرمود: تو خوب بنده‌اى هستِی الا اِین كه از بيت‌المال خوراک خود را تامِین مِی‌کنِی و با دست خود امرار معاض نمِی‌کنِی! (إنّكَ نِعمَ العَبدُ لَولا أنّكَ تَأْكُلُ مِنْ بَيْتِ‌الْمَالِ و لا تَعمَلُ بِيَدِكَ شيئا) حضرت داوود ٧ چون اِین کلام را شنِید مدّتِی گريست. سپس خداوند آهن را در دستان او نرم قرار داد. داوود از آن پس، روزى يك زره مِی‌ساخت و آن را به هزار درهم مِی‌فروخت. او ٣٦٠ زره ساخت و آنها را به ٣٦٠ هزار درهم فروخت و از بيت‌المال بى نياز شد.[٢]

سوال: چرا در اسلام از بِیکارِی و تنبلِی نهِی شده است؟

پاسخ: کار و فعالِیت امر مطلوبِی است اِین مهم نه تنها در رفع نِیازهاِی معِیشتِی انسان مؤثر است و نِیاز استقلال‌طلبِی فرد را تامِین مِی‌کند بلکه در نِیل به سعادت اخروِی نِیز تأثِیر بسزاِیِی دارد. چه آنکه تسلط شِیطان بر شخص بِیکار به مراتب بِیشتر از انسانِی است که فکرش مشغول کار و فعالِیت اقتصادِی و ِیا لا اقل اشتغال به تحصِیل است.

[١] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج‌٥، ص: ٨٨‌.

[٢] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج‌٥، ص: ٧٤‌.