جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٦١ - ٨ آزادی در حکومت علوی و مشارکت مردم در تصمیمها
«قَوْلًا مَيْسُوراً»[١]«قَوْلًا لَيِّناً»[٢]«قَوْلًا كَرِيماً»[٣]«قَوْلًا سَدِيداً»[٤] «قَوْلًا مَعْرُوفاً»[٥] «قَوْلًا بَلِيغاً»[٦]
٧. آزادِی در انتقاد کردن
عبداللهبنالکواء از سران خوارج و مخالفان سرسخت و لجوج امام علِی ٧ بود. در هر کارِی بر امام اعتراض و انتقاد مِینمود ولِی امام شبهات او را صبورانه پاسخ مِیداد.[٧] روزِی امِیرمؤمنان علِی ٧ در رابطه با آزادِی و انتقادکردن از دولتش در مجلس عمومِی فرمود: گمان نکنِید که پذِیرش سخن حق بر من سخت و غِیر قابل تحمّل است. ِیعنِی اگر در زمِینه مسائل سِیاسِی، اجتماعِی انتقاد ِیا پِیشنهادِی داشتِید، آزادانه مطرح کنِید تا درصدد اصلاح آن بر آِیم. (فَلَا تَکُفُّوا عَنِِّی مَقَالَةً بِحَقّ) [٨]
٨. آزادِی در حکومت علوِی و مشارکت مردم در تصمِیمها
امِیرمؤمنان علِی ٧ مردم را در ارائه راهکار و پِیشنهاد براِی اداره امور جامعه اسلامِی فرا مِیخواند. (أَوْ مَشورَة عَدْل) [٩] مشارکت در تصمِیمگِیرِی در قالب مشورت ِیکِی از رئوس برنامههاِی امام علِی در اداره کشور بود، اِین ِیعنِی دخالت مردم در سرنوشت خود، ِیعنِی مشارکت در تصمِیمگِیرِیها.
[١] تفسِیر قول مِیسور در تفاسِیر: اِی: عدهم عدة حسنة، اِی لِینا.
[٢] اِی: سهلا، اِی: باللين و الشفقة و الرفق، لا يغيظه بغلظته و خشونته.
[٣] اِی: حسنا، أي سهلا، أي شريفاً تكرمهما به. و توقّرهما، خاطبهما بقول رقيق لطيف حسن جميل بعيد عن اللغو و القبيح يكون فيه كرامة لهما و يدل على كرامة المقول له على القائل.
[٤] اِی: صحيحا، أي صواباً بريئاً من الفساد خالصاً من شائب الكذب و التمويه و اللغو.
[٥] القول المعروف معناه ما كان حسناً جميلًا لا وجه فيه من وجوه القبح: تفسِیر التبِیان ذِیل آِیه شرِیفه.
[٦] گفتار همراه با بلاغت. در قرآن سفارش و به انتخاب نِیکوترِین سخنان نِیز شده است: «أَحْسَنُ قَوْلاً.»
[٧] الإحتجاج على أهل اللجاج، محقق، مصحح، خرسان، محمد باقر، ج ١، ص: ٢٢٨.
[٨] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج٨، ص: ٣٥٦.
[٩] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج ٨، ص: ٣٥٦.