خوارج كسانى بودند كه به علت افراط دچار انحرافات بسيارى شدند، سر دسته خوارج شخصى به نام حرقوص‌بن‌زهير بود. او در زمان رسول‌خدا ٦ چنان غرق در نماز و روزه و عبادت بود كه بعضى از مسلمانان شيفته او شده بودند. همين شخص كه عابدِی خشك و بِی‌بصِیرت بود، در جريان جنگ حنين، وقتِی رسول‌خدا ﷺ غنائم جنگى را تقسيم مِی‌كرد، به جهت عدم شناخت و آگاهِی نسبت به پِیامبر با كمال پر روِیى در مقام اعتراض به پيامبر گفت: اى محمّد به عدالت رفتار كن و سه بار اين سخن را تكرار كرد.

پيامبر دربار سوم ناراحت شد و فرمود: اگر من که پِیامبرم به عدالت رفتار نكنم بعد از من چه كسى سزاوار است که به عدالت رفتار كند؟ عاقبت همين عابدِ خشك و بِی‌بصِیرت در جنگ نهروان به جنگ امام علِی ٧ آمد و به هلاكت رسيد. وقتى امام در ميان كشتگان جسد او را ديد، سجده شكر كرد و به اصحاب خود فرمود: شما بدترين افراد را كشته‌ايد.[١]

٩. انسان بصِیر نباِید بهانه به دست دشمنان بدهد

هنگامى كه پيامبر ٦ مشغول بيان آيات و احكام الهى مِی‌شد، برخِی از مسلمانان از حضرت مِی‌خواستند كمى آهسته‌تر سخن بگويد و به آنان مهلت دهد تا بتوانند مطالب حضرت را خوب درك كنند. براى اين درخواست از كلمه «راعنا» كه از ماده «الرعى» گرفته شده و به معنى مهلت‌دادن است، استفاده مِی‌كردند، يهود همين كلمه را از ماده «الرعونة» كه به معنى نادانِی است، معنِی مِی‌کردند و بدِین وسِیله مسلمانان را مسخره مِی‌کردند.

در اِین هنگام آِیه شرِیفه: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَقُولُوا رَاعِنَا وَ قُولُوا انْظُرْنَا وَ اسْمَعُوا وَ لِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ) نازل شد و مانع سوء استفاده يهودِیان شد و به مؤمنان دستور داد که در عوض کلمه «راعنا» كلمه «انظرنا»كه به همان معنى و مترادف كلمه «راعنا» است استفاده کنند تا بهانه تمسخر و سوء استفاده دشمنان از بِین برود.[٢]

[١] حکاِیت‌هاِی گلستان، ص: ١٢٨.

[٢] برگرفته از كتاب داستانهايى از شان نزول قرآن، نويسنده: على نورالدينى.