روزِی پيامبر اکرم ٦ به امِیرمؤمنان علِی ٧ فرمود: ِیا على! آِیا دوست دارِی ششصد هزار گوسفند به تو عطا کنم يا ششصد هزار دينار يا ششصد هزار جمله حکمت‌آمِیز؟ حضرت عرض كرد: ِیا رسول‌خدا! ششصد هزار جمله. پيامبر فرمود: آن ششصد هزار جمله را در شش جمله براِی تو خلاصه نمودم:

هرگاه ديدى مردم مشغول مستحبات شده‌اند، تو به كامل كردن واجبات خود بپرداز. (يا عليُّ إذا رَأيتَ الناسَ يَشتَغِلُونَ بالفَضائلِ فاشتَغِلْ أنتَ بِإتمامِ الفَرائضِ) و در کنار انجام واجبات اگر فرصت پِیدا کردِی به مستحبات بپرداز.

هرگاه ديدى مردم سرگرم كار دنيا شده‌اند، تو مشغول كار آخرت خود باش.

هرگاه ديدى مردم مشغول عيب‌جوِیى شده‌اند، تو به اصلاح عيوب خود بپرداز.

هرگاه ديدى مردم مشغول آراستن دنيا شده‌اند، تو مشغول آراستن آخرت باش.

هرگاه ديدى مردم به زيادى عمل پرداخته‌اند، تو به خالص كردن عمل بپرداز.

هرگاه ديدى مردم در حاجاتشان متوسّل به خلق شده‌اند، تو به خالق ِیکتا متوسّل شو.[١]

نکته: برخِی از فقها مقدمه بر ترک واجب و مقدمه بر فعل حرام را حرام مِی‌دانند. طبق اِین مبنا اگر کسِی مثلا از سر شب تا نزدِیک اذان صبح، پِیوسته به ِیاد خدا باشد و نماز مستحبِی بخواند ِیا در مجلسِی تا سحرگاهان اشک برِیزد و ِیا اعمال مستحبِی دِیگر را انجام دهد، چنانچه مِی‌داند اشتغال به اِین اعمال مستحبِی قطعاً موجب ترک واجب مثل قضاء‌شدن نماز صبح ِیا مقدمه فعل حرامِی مِی‌شود، آن اعمال مستحبِی ولو اِین که فِی‌نفسه ثواب فراوانِی دارند ولِی هِیچ‌کدام پذِیرفته نمِی‌شود بلکه براِی او معصِیت نوشته مِی‌شود زِیرا آن اعمال مقدمه بر ترک واجب ِیا مقدمه فعل حرام شده است.

امِیرمؤمنان علِی ٧ در حکمت ٢٧٩ نهج‌البلاغه مِی‌فرماِید: (اِذا اَضَرَّتِ النَّوافِلُ بِالْفَرائِضِ فَارْفُضُوها) اگر انجام مستحبِّی به واجبات شما زِیان مِی‌رساند «موجب ترک واجبات مِی‌شود» آن مستحبت را رها کنِید. امام سجاد ٧ در دعا به خداوند عرض مِی‌کند: (لَسْتُ أَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِفَضْلِ نَافِلَة مَعَ كَثِيرِ مَا أَغْفَلْتُ مِنْ وَظَائِفِ فُرُوضِكَ، وَ تَعَدَّيْتُ عَنْ مَقَامَاتِ حُدُودِكَ إِلَى حُرُمَات انْتَهَكْتُهَا وَ كَبَائِرِ ذُنُوب اجْتَرَحْتُهَا)

[١] المواعظ العدديّة، ٢٩٣.