پيامبر ٦ به مردِی به نام عبدالله برخورد کرد و فرمود: به من خبر داده‌اند كه تو شبها تا صبح عبادت مِی‌كنى و همه روزها را روزه مِی‌گيرى و از امور دنِیا اعراض نموده‌اِی! آن مرد عرض كرد: بله يا رسول‌الله، درست است!

حضرت فرمود: اين کار درست نيست من چنين نيستم، انسان بايد معتدل باشد و افراط و تفريط نكند. همه چيزش هماهنگ باشد، هم عبادتش باِید به اندازه باشد و هم به كار و زندگِیش برسد و هم روابط اجتماعِیش را حفظ كند تا بشود انسان كامل.[٢] پيامبر ﷺ به او فرمود: جسد تو را بر تو حقِی است، زن تو را بر تو حقِی است و دو چشم تو را بر تو حقِی است.[٣]

 نکته: در رواِیت دِیگرِی رسول‌اللهفرمود: (اِعمَل لِدُنياكَ كَأَنَّكَ تَعيشُ أبَدا، وَ اعمَل لآخِرَتِكَ كَأَنَّكَ تَموتُ غَداً) براى دنيا چنان عمل كن كه گويى تا ابد زنده مى‌مانى و براى آخرتت چنان عمل كن كه گويى همين فردا خواهى مُرد. مراد از حدِیث شرِیف آن است که مؤمن باِید پِیوسته در راه اعتدال و مِیانه‌روِی باشد. به اِین معنِی که هم براِی آخرت خود تلاش کند به اِین احتمال که ممکن است امروز آخرِین فرصت براِی سفر آخرت باشد و فردا زنده نباشد و هم براِی دنِیا باِید تلاش کند.

چه آنکه معلوم نِیست چه زمان از دنِیا مِی‌رود. ممکن است سال‌ها زنده بماند و براِی چنِین روزهاِیِی باِید اندوخته داشته باشد. خلاصه نه توجّه به آخرت او را از کارهاِی روزمرّه دنِیا باز بدارد و نه اشتغال به دنِیا او را از عمل براِی آخرت باز بدارد و غافل کند.

٨. تلاش براِی دستگِیرِی از فقرا

اميرمؤمنان امام علِی ٧ يكى از غلامان خود را آزاد كرده بود به شرط پنج سال خدمت در نخلستان. بعد از آزادِی او را بِیکار رها نکرد بلکه براى سرپرستى مزارع خود با حقوق مناسبِی گمارد. روزِی وارد ِیکِی از نخلستان‌هاِی خود شد و به آن غلام فرمود: كلنگ را بياور، غلام آن

[١] تنبيه الخواطر و نزهة النّواظر، ج ١، ص: ٥٠.

[٢] انسان کامل، استاد شهيد مرتضِی مطهرى، ص: ٤٤.

[٣] ابن سعد، محمد، الطبقات الکبرِی، ج۴، ص: ۲۰۰.