جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٧٢ - ٤ آرام صحبتکردن با بزرگان
٣. رعاِیت ادب در گفتار با بِیادبان
روزِی حضرت عِیسِی ٧ از راهِی مِیگذشت که ناگهان مردِی با آن حضرت با بِیادبِی صحبت کرد. آن حضرت در عوض با ادب و احترام جوابش را داد ولِی آن شخص همچنان سخنان بِیادبانه خود را ادامه مِیداد و عاقبت حضرت عِیسِی را نفرِین کرد، حضرت عِیسِی باز هم به نِیکِی با او صحبت کرد. مردِی که شاهد اِین قضِیه بود به حضرت عِیسِی عرض کرد: اِی روح الله، چرا در مقابل گفتار جاهلانه او با لطف سخن مِیگوِیِید. هر قدر او بِیادبِی مِیکند شما در مقابل مهر و محبت مِیکنِید؟!
حضرت فرمود: (کلّ إناء ِیترشّح بما فِیه) ِیعنِی: از کوزه همان برون تراود که در اوست. از او آن صفت بروز مِیکند و از من اِین برخورد سزاوار است. من به او هرگز با غضب و بِیادبِی صحبت نمِیگوِیم او هم مودّب نمِیشود من از سخن عاقلانه بر نمِیگردم چنانکه او هم از خُلق و خوِی جاهلانه خود بر نمِیگردد. [١]
نکته: رعاِیت ادب در صحبت و برخورد با جاهلان از وِیژگىهاى بندگان ممتاز خداوند است. در قرآن هم به حسن گفتار با عموم مردم و حتِی رفتار کرِیمانه با نادانان سفارش شده است: (و عِبادُ الرَّحمنِ الَّذِینَ ِیَمشونَ عَلَى الاَرضِ هَونـًا و اِذا خاطَبَهُمُ الجهِلونَ قالوا سَلما) (و قولوا لَهُم قَولاً مَعروفا) (و اِذا مَرّوا بِاللَّغوِ مَرّوا کِراماً) [٢]
٤. آرام صحبتکردن با بزرگان
خداوند نهِی نمود از بلندکردن صدا هنگام سخن گفتن با پِیامبر ٦ (ِیا اَِیُّهَا الَّذِینَ أمَنوا لا تَرفَعوا اَصوتَکُم فَوقَ صَوتِ النَّبىِّ و لا تَجهَروا لَهُ بِالقَولِ...)[٣] و گفتار آرام و مؤدّبانه با آن حضرت را نشانه پرهِیزکارى ذکر نمود: (إنَّ الَّذِِینَ ِیَغُضُّونَ أَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رسولالله أُولَٰئِکَ الَّذِِینَ امْتَحَنَ
[١] اخلاق محسنِی، ص: ٦٨.
[٢] سوره فرقان، آِیه ٢٥، سوره نساء، آِیه٤، سوره فرقان، آِیه ٢٥.
[٣] سوره حجرات، آِیه ٢.