جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٣٨ - ٨ لطیفهای در رعایت ادب
نكشيد كه حيوان پِیدا شد و حضرت فرمود: (الحمد لله) «حمد و سپاس مخصوص خدا است»
شخصِی از آن حضرت پرسيد: فدايت گردم، مگر نفرمودِید: اگر حيوانم پيدا شود،حق شكر را بهجا مِیآورم؟ حضرت فرمود: مگر نشنيدِی گفتم: (الحمدلله) همِین كلمه اگر به درستِی گفته شود، نشان دهنده حق شكرگزارِی خداست.
٦. شکرگزارِی به مجرد نزول نعمت
حضرت رضا ٧ به دعبل خزاعى شاعر و مداح معروف و محبوب خاندان رسالت هديهاى را به پاس زحمات فراوانش عطا نمود. او هديه را گرفت ولى «الحمدلله» نگفت. حضرت به او فرمود: چرا حمد و سپاس خدا را نگفتى؟ اِین جرِیان گذشت بعد از مدّتى دعبل، حضور امام جواد ٧ رسِید، آن حضرت هديهاى به او عطا نمود. دعبل گفت: «الحمدلله» امام جواد ٧ فرمود: (تأدَّبتَ) اكنون بر اثر تذكّرِی که سابق پدرم داد تادِیب شدى.[١]
٧. رعاِیت ادب هنگام وقوع بلا و نزول نعمت
در ِیکى از جنگها، جماعتى را نزد رسولخدا ٦ آوردند. حضرت فرمود: اِین مردم چه کسانِی هستند؟ گفتند: ِیا رسولالله! از مؤمنان هستند. حضرت از آنان سؤال نمود: اِیمانِ شما بر چه پاِیهاِی بنا شده است؟ آنان گفتند: در هنگام بلا بردبارِیم. در هنگام نزول نعمت سپاسگزار و راضِی به مقدّرات الهِی هستِیم. رسولخدا ٦ فرمود: اِین خصوصِیات از صفات خوِیشتن داران و دانشمندان است که از کثرت دانش، نزدِیک است به مقام پِیامبران برسند... [٢]
٨. لطِیفهاِی در رعاِیت ادب
در منزل حاکمِی، مجلس روضهخوانِی تشکِیل شد. ِیکِی از چاپلوسان وارد مجلس شد و بِیپروا پشت به منبر کرد و رو به حاکم زانو زد. حاکم با اشاره به او فهماند که پشت او به منبر است و چنِین کارِی بِیادبِی است، ولِی آن مرد گفت: منبر و قبله ما، حضرت حاکم است! اتّفاقاً در
[١] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج ١، ص: ٤٩٦.
[٢] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج ٣ ص: ٨١.