جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٧ - ٢ آداب ظاهری و معنوی غذا خوردن
دوم: آداب غذا خوردن
١. تکرار بسم الله در هنگام غذا خوردن
روزِی امِیرمؤمنان علِی٧ در جمعِی از اصحاب نشسته بود که به آنان فرمود: براِی کسِی که در هنگام غذا خوردن نام خدا را ببرد، ضمانت مِیکنم که از آن غذا، به هِیچ درد و رنجِی گرفتار نشود. ابنکَوّاء تا اِین کلام را شنِید، در مقام اعتراض عرض کرد: اِی امِیرمؤمنان! من دِیروز غذاِیِی خوردم و نام خدا را هنگام غذا خوردن بردم ولِی آن غذا به من ضرر رساند! حضرت فرمود: تو غذاهاِی گوناگون خوردِی و تنها براِی برخِی از آنها نام خدا را بردِی و بر برخِی دِیگر نام خدا نبردِی. (لَعَلَّکَ أکَلتَ ألواناً فَسَمَِّیتَ عَلِی بَعضِها ولَم تُسَمِّ عَلِی بَعضِها)[١]
٢. آداب ظاهرِی و معنوِی غذا خوردن
امام مجتبِی٧ براِی غذا خوردن دوازده دستورالعمل را بيان نمود كه به سه دسته تقسيم مىشوند. دسته اول لازم است. دسته دوم مستحب و دسته سوم نشانه ادب است.
اما دسته اول: ١. شناخت و توجّه به صاحب نعمت که از طرف چه كسى فراهم شده است ٢. راضىبودن به آنچه خداوند براى او مقدّر نموده است.٣. هنگام غذا نام خدا را بر زبان جارى كردن «به نشانه شناخت منعم» ٤. در آغاز غذا شكر خدا را به جا آوردن.
امّا دسته دوم: ١. شستن دستها پيش از غذا ٢.نشستن بر جانب چپ بدن هنگام خوردن غذا. ٣. در حال نشسته غذا خوردن. ٤. اگر با دست مشغول غذا خوردن است با سه انگشت لقمه را بردارد. «اِین دستور اشاره دارد به کسانِی است که مشت مشت غذا را مِیخوردند که در عرف مردم نشانه بِیادبِی است.»
اما دسته سوم: ١. از آنچه جلوى او گذارده شده مِیل نمايد بدِین معنِی که دست خود را در سفره دراز نكند. ٢. لقمه را كوچك بردارد. ٣. غذا را خوب بجود و در بلعيدن آن عجله نکند. ٤.هنگام غذا خوردن، بهصورت و دست و دهان ديگران نگاه نکند.[٢]
[١] الکافِی، دار الحدِیث، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ج١٢، ص: ٣٧٢.
[٢] من لا يحضره الفقيه، ج٣، ص: ٣٥٩.