امام صادق ٧: کشاورزان گنج‌هاِی خداوند در روِی زمِین هستند و در مِیان کارها، هِیچ کارِی در نزد خدا محبوبتر از زراعت نِیست. زراعت کنِید و درخت بکارِید، به خدا سوگند، عملِی پاکِیزه‌تر از آن نِیست. [١]

٦. توجّه مستمرّ به خدا هنگام تجارت

حمران‌بن‌اعين به امام باقر٧ عرض كرد: وقتِی ما در محضر شما هستِیم، دل‌هاِی ما نرم مِی‌گردد و جان‌هاِی ما از اين دنيا آرامش مِی‌يابد، ثروت‌هاِی دنِیا در نظر ما خوار و پست جلوه مِی‌كند، ولِی وقتِی از نزد شما بيرون مِی‌رويم و با مردم به داد و ستد و تجارت، سرگرم مِی‌شوِیم، حال ما عوض شده و به دنيا علاقه‌مند مِی‌شوِیم و آن حالت قبلِی را ندارِیم. علت اين تغيير حال چيست؟

امام باقر ٧ فرمود: (إِنَّمَا هِِی الْقُلُوبُ مَرَّةً تَصْعُبُ وَ مَرَّةً تَسْهُلُ) اين حالات، مربوط به دل‌ها است كه گاهى سخت و گاهى نرم مِی‌شود سپس فرمود: جمعى از اصحاب رسول‌خدا ﷺ به محضر آن حضرت رسِیده و عرض كردند: اى رسول‌خدا! ما درباره صفت نفاق در خود، در هراسيم. زِیرا هنگامِی كه در حضور شما هستيم و نصايح و تذكرات شما را مِی‌شنوِیم، ترس از خدا در ما پديد آمده و دنيا را فراموش کرده و نسبت به آن بى‌مِیل مِی‌شويم. گويا آخرت و بهشت و دوزخ را با چشم خود مِی‌نگريم، ولى وقتى از حضور شما رفته و به خانه‌هاى خود بازگشته و بوى فرزندان به مشام ما مِی‌رسد و زنان و خاندان خود را مِی‌بينيم، حالت ما عوض مِی‌گردد، گويا هرگز در نزد شما نبوديم از اين تغيير حال نگران هستِیم که نکند نشانه نفاق باشد؟

پِیامبر اکرم فرمود: هرگز اين نشانه نفاق نيست اِین وسوسه‌ شيطان است كه شما را به دنيا تشويق و ترغِیب مِی‌كند. به خدا سوگند اگر شما به همان حالت اول كه تعريف كرديد، استقامت مِی‌ورزِیدِید، به جاِیِی مِی‌رسيدِید كه با فرشتگان دست مِی‌دادِید و بر روى آب بدون وسيله راه مِی‌رفتِید. (وَ اللَّهِ لَوْ تَدُومُونَ عَلَى الْحَالَةِ الَّتِِی وَصَفْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِهَا لَصَافَحَتْكُمُ الْمَلَائِكَةُ وَ مَشَيْتُمْ عَلَى الْمَاءِ) مؤمن پِیوسته دستخوش امتحان است با اِین حال باِید پِیوسته

[١] مستدرک الوسائل‌، ج١٣، ص٢٦، ح٤. وسائل الشِیعه، ج١٩، کتاب المزارعة باب٣، ص٣٥، ح٩.