روزى امِیرمؤمنان على ٧ بر جمعِی گذر كرد و ديد همه صحيح و سالم هستند ولِی بِی‌کار در گوشه‌اى از مسجد نشسته‌اند. حضرت سؤال نمود شما كيستيد؟ پاسخ دادند: ما اهل توکل هستيم و در کارهاِی خود به خدا توکل مِی‌کنِیم. حضرت فرمود: شما متوكّل نِیستِید بلكه وبال گردن دِیگران هستيد و از اموال دِیگران زندگِی خود را مِی‌گذرانِید!!! اگر شما متوكّليد، نشانه توكّل شما چِیست؟! آنان گفتند: ما اينجا نشسته‌ايم اگر چيزى يافتيم مى‌خوريم و اگر نيافتيم، صبر مى‌كنيم. حضرت فرمود: سگ‌هاى شهر نيز چنين هستند. گفتند: پس چه كنيم؟ حضرت فرمود: همانند ما عمل كنيد. ما خود اهل کار و تلاش هستِیم. اگر از کار و تلاش چيزى به دست آورديم اِیثار کرده و به مستمندان مِی‌بخشِیم و اگر چيزى به دست نياورديم در هر حال شكر مى‌كنيم. (إِذَا فَقَدْنَا شَكَرْنَا وَ إِذَا وَجَدْنَا آثَرْنَا‌)[١]

٨. نشستن در مسجد به انتظار روزِی

روزى امام على ٧ به مسجد كوفه وارد شد و ديد عده‌اى زانو به بغل گرفته و در گوشه‌اى نشسته‌اند، پرسيد: اينها كيستند؟ گفته شد: اينها رجال‌الحق ِیعنِی مردان خدا هستند. حضرت.فرمود: به چه دليل آنها مردان حق هستند؟

گفتند: آنها داراى عزت نفس هستند، اگر كسى به آنها غذا داد، شكر مِی‌كنند وگرنه صبر کرده و هيچ گاه تقاضا نمِی‌كنند و دست گدايى به سوى كسى دراز نمِی‌نمايند.امام آنها را از مسجد بيرون كرد و به آنها فرمود: برويد كار كنيد. حضرت آنان را از بيكارى برحذر داشت و به كسب روزى از راه حلال و كار كردن وادار نمود.[٢]

٩. نتِیجه بِی‌کارِی، خسران و زِیان در قِیامت

در مدِینه مرد دلقک و بِیکارِی بود که با رفتار خود مردم را مِی‌خندانِید،. روزِی امام سجاد ٧ به همراه دو غلامش رد مِی‌شد که آن مرد عباِی آن حضرت را برداشت و فرار کرد! امام به رفتار زشت او اهمِیتِی نداد. غلامان عبا را از آن مرد گرفته و بر دوش حضرت انداختند.

[١] مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‌٧، ص: ٢٢٠.

[٢] سلوك معنوى در پرتو قرآن و عترت، ص: ١٠١.