تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٢٤ - سوره التوبة(٩) آيات ١٠٠ تا ١٠٩
و اين قول عامه فقها نيز هست بدليل آنكه اصل عدم وجوبست و قيام دليل بر وجوب آن دافع اين اصل است چهارم آنكه هر گاه بر پيغمبر (ص) واجب باشد يا سنت بر امام كه قايم مقام او است و بر ساعى و بر فقيه نيز چنين است بجهت وجوب تاسى بآن حضرت و حصول معنى لطف در جمع پنجم آيه كريمه دلالت صريح ميكند بر لفظ صلاة و فعل نبى (ص) در حق ابى اوفى وقتى كه صدقه نزد او آورد فرمود كه
اللهم صلّى على ابى اوفى و على ال ابى او فى
هم چنان كه عامه در صحيحين نقل كردهاند نيز دالست بر آن پس دعا براى مالك به اين وجه جايز باشد و اگر چه جايز است بلفظى ديگر غير صلاة كه مرادف آن باشد و نيز قايلى بر منع آن نرفته و اكثر عامه مانع دعااند بلفظ صلاة و قايلاند باين وجه كه (اجرك اللَّه فيما اعطيت و بارك لك فيما ابقيت) و امثال آن ششم در اصول مقرر شده كه خصوص سبب مخصص نيست پس نزول آن در شان متخلفان موجب قصر حكم نباشد بر ايشان بلكه شامل هر متصدى باشد و هو المطلوب هفتم اموالهم دالست بر زكاة در عين نه در ذمه هم چنان كه بعض فقهاء عامه بر اين رفتهاند پس اگر بر يك نصاب چند سال بگذرد كه اخراج زكاة آن نكرده باشد يك ساله زكاة بر آن واجب باشد بر قول اول و از براى هر سال اخراج بايد كرد بر قول ثانى و بعد از آن جهت تنبيه متخلفان نادم تايب بر قول توبه و صدقه و يا تخصيص غير ايشان بر توبه و عطاى صدقه ميفرمايد كه أَ لَمْ يَعْلَمُوا آيا نميدانند اين تايبان و يا آنهايى كه توبه نميكنند معلوم ندارند أَنَّ اللَّهَ آن را كه خداى هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ او است كه قبول ميكند توبه را عَنْ عِبادِهِ از بندگان خود تعديه قبول توبه به عن بجهت آنست كه متضمن معنى تجاوز است وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ و فرا ميگيرد صدقههاى ايشان را چون از خلوص نيت صادر گردد مانند قبول كسى كه اخذ چيزى كند تا بدل آن رد كند وَ أَنَّ اللَّهَ و نميدانند آن را كه نيز خداى تعالى هُوَ التَّوَّابُ او است توبه پذيرنده الرَّحِيمُ مهربان بر توبهكنندگان عكرمه گويد كه چون حقتعالى توبه ايشان را بپذيرفت و ايشان را از ستون مسجد گشود صدقه ايشان را قبول فرمود منافقان طعن آغاز كردند كه اينان مثل ما بودند در تخلف پس چگونه است كه ديروز مسلمانان با ايشان مكالمه و مسائله نميكردند و امروز با ايشان مختلطاند و مكالمه ميكنند حقتعالى آيه مذكوره را فرستاد و بيان فرمود كه آن كسانى كه طعن ميزنند نميدانند كه خداى تعالى قبول توبه و صدقه كند كه بر وجه اخلاص و خلوص عقيده صادر شده باشد و از آن حضرت مرويست كه
ان الصدقة تقع فى يده تعالى قبل ان تصل الى السائل
و اين منزلست بر ترغيب عباد بر صدقات و راجع به ضامن شدن او سبحانه بر جزا دادن بر آن قبل از وصول آن بمستحقان ابو هريره روايت كند كه از رسول خدا ص شنيدم كه فرمود بآن خدايى كه جان من در امر او است كه هيچ بنده نباشد كه