مخصوص است باو پس شما را نرسد كه اقتراح آيات كنيد چه اگر صلاح شما در آن ميبود انزال آن ميكرد و چون انزال آن نميفرمايد معلوم ميشود كه علم او تعلق گرفته بعدم صلاح آن پس اقتراح شما غير معقول باشد فَانْتَظِرُوا پس شما انتظار بريد نزول مقترحات را إِنِّي مَعَكُمْ‌ بدرستى كه من نيز با شما مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ‌ از منتظرانم تا ببينم كه خدا چه خواهد كرد بشما بجهت جحود شما از آنچه نازل شده از آيات عظام و اقتراح شما غير آن را بر وجه تمادى در انكار عناد يا انتظار بريد عقاب خداى را به قهر و قتل در دنيا و عذاب آتش دوزخ را در عقبى كه من منتظرم كه حقتعالى انجاز وعده كند كه بمن داده و آن نصرة و غلبية منست بر شما و يا منتظر اذلال كفار باشيد كه من منتظر اعزاز مؤمنانم پس از ذميم افعال ايشان خبر ميدهد كه‌ وَ إِذا أَذَقْنَا النَّاسَ‌ و هر گاه بچشانيم مردمان را يعنى اهل مكه را رَحْمَةً صحتى و سعتى‌ مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ و بعد از بيمارى و قحطى كه‌ مَسَّتْهُمْ‌ رسيده باشد بديشان‌ إِذا لَهُمْ‌ ناگاه مر ايشان را است‌ مَكْرٌ فِي آياتِنا مكر در آيتهاى ما يعنى طعن كنند در آن و درباره پيغمبر ما (ص) كيد كنند يعنى چون ما ايشان را نعمت داديم سزاوار آن بود كه در مقابل آن شكرگزارى كنند و در حمد و سپاس دارى كوشند ايشان بعوض آن حيله بازى آغاز كردند در دفع آيات ما و در استثناء و تكذيب آن كوشيدند و با رسول ما مكر كردند و مقاتل گفته كه مگر ايشان آن بود كه چون باران نازل شدى گفتندى سقينا بنو كذا سعود و هبوط فلان ستاره ما را باران داد يعنى نسبت باران بنجوم كردند مرويست كه اهل مكه هفت سال بعلت قحط و غلا و خشك سالى مبتلا بودند تا آنكه نزديك بهلاكت رسيدند پس حقتعالى بر ايشان رحم كرده باران بر ايشان فرستاد آن قحطى و خشك سالى بفراخى و آبادانى مبدل شد و همه صاحب جمعيت و تنعم گشته زبان طعن برسول (ص) دراز كردند و قدح در آيات الهى و معجزات نبوى كردند و بانواع مكايد و حيل تمسك جستند تا ضرر بدنى بآن حضرت رسانند حق تعالى فرمود كه‌ قُلِ اللَّهُ‌ بگو اى محمد صا كه خداى‌ أَسْرَعُ مَكْراً زودتر است از شما در رسانيدن جزاى مكر بشما يعنى پيش از ظهور كيد شما كه آن اطفاى نور اسلام است بنزول عذاب بر شما امر خواهد كرد و دال بر سرعت مكر ايشان كه مفضل عليه است كلمه مفاجات است در جواب اذاء شرطيه و مكر اخفاء كيد است و آن از جانب خدا بمعنى استدراج است و يا جزا دادن بر مكر إِنَّ رُسُلَنا بدرستى رسولان ما يعنى ملائكه حفظه‌ يَكْتُبُونَ‌ مى‌نويسند ما تَمْكُرُونَ‌ آنچه شما مى‌انديشيد از مكر و هر گاه تدبير خفى شما بر فرشتگان ما پوشيده نيست بر ما كى پنهان خواهد بود مضمون‌