فوت شود بلكه بهر چه اميد ميدارند رسند و اگر از بعضى معاصى اجتناب كرده باشند دون بعضى و يا صفة ايمان باشد موقوف بر مشية حقتعالى باشد اگر خواهد عفو كند و اگر نه عقاب فرمايد و چون ذكر مؤمنان كرد و آنچه پاداش ايشانست از عقوبة و رحمة تا جمع كرده باشد ميان ترغيب و ترهيب و مكلفان بجهة آن بطاعت نزديك شوند و از معصيت دور و ميفرمايد وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا و آنان كه دروغ شمردند از شما بِآياتِنا آيتهاى ما را يعنى تكذيب رسل كردند نزد آيات ما وَ اسْتَكْبَرُوا و كبر آوردند و تعظيم و سركشى كردند عَنْها از ايمان بدلايل وحدانيت ما أُولئِكَ‌ آن گروه‌ أَصْحابُ النَّارِ ياران و ملازمان آتش دوزخند هُمْ فِيها خالِدُونَ‌ ايشان در آتش باقى‌اند ببقاى ابدى و خلود سرمدى و ادخال فا در جزاء اول دون ثانى جهة مبالغه است در وعد و مسامحه و در وعيد و تنبيه بر سبقت رحمت واسعه او بعد از آن بر سبيل استنكار و استعجاب ميفرمايد كه‌ فَمَنْ أَظْلَمُ‌ پس كيست ستمكارتر يعنى كافر و در كفر و عناد سخت‌تر مِمَّنِ افْتَرى‌ از كسى كه افترا كند و بربندد عَلَى اللَّهِ كَذِباً بر خداى دروغ را به اينكه گويد زن و فرزند و شريك دارد و يا چيزى را باو اسناد كند كه نگفته باشد و بآن نفرموده مانند تحريم بحيره و سايبه و غير آن‌ أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ‌ و يا بدروغ شمرد آيات منزله او را و اين متضمن انكار نبوت است نيز أُولئِكَ‌ آن گروه مفتريان و مكذبان‌ يَنالُهُمْ‌ برسد بديشان‌ نَصِيبُهُمْ‌ بهره ايشان‌ مِنَ الْكِتابِ‌ از لوح محفوظ و بقول اكثر مراد ارزاق و آجالست كه براى ايشان نوشته شده از عذاب و نكال و يا بيابند جزاى آنچه نوشته باشند در دفتر عمل ايشان و اين حكم موقوفست‌ حَتَّى إِذا جاءَتْهُمْ‌ تا وقتى كه بيايند بايشان‌ رُسُلُنا فرستادگان ما كه ملك الموت و اعيان اويند يَتَوَفَّوْنَهُمْ‌ در حالتى كه فرا گيرند يعنى قبض كنند ارواح ايشان را پس حتى غايت نيل ايشانست و ميتواند بود كه حرف ابتدا باشد و قوله‌ قالُوا جواب اذا است يعنى گويند فرشتگان بايشان از روى توبيخ و تقريع‌ أَيْنَ ما كجااند بتانى كه پيوسته‌ كُنْتُمْ تَدْعُونَ‌ بوديد كه ميخوانديد و ميپرستيديد ايشان را مِنْ دُونِ اللَّهِ‌ بجز از خدا تا امروز منع كنند عذاب خداى را از شما قالُوا گويند كافران كه آنها ضَلُّوا عَنَّا گم شدند از ما يعنى غايب گشتند و هيچ مددى‌