تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٨٨ - سوره الأنفال(٨) آيات ٢٠ تا ٢٩
اصابنا ما اصابنا) اين هنگام دانستيم كه مراد از اين آيه مائيم پس مخالفت كرديم و رسيد آنچه بما رسيد يعنى مخالفت بيعت امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه كرديم و با او در مقام مقاومت و محاربه در آمديم و بجهت آن مفتون شديم از سدى منقولست كه اين آيه در روز بدر نازل شد و در روز حمل نتيجه آن فتنه بايشان رسيده در مقام مقاتله و محاربه درآمدند و در غير انوار نيز مذكور است كه محتملست كه فتنه مخصوص باشد بظالمان و تقدير اينست كه اتقوا عذابا تصيب الظالم خاصة و مقوى اينست قرائت لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً و نزد بعضى لاء در تصيبن زايده است و ميتواند بود كه الف لاء در لا تصيبن براى اشباع فتحه باشد و اصح و اظهر آنست كه لا بر اصل خود است و از ابن عباس نقل است كه چون اين آيه نازل شد پيغمبر (ص) فرمود كه
من ظلم عليا مقعدى هذا بعد وفاتى فكانما جحد نبوتى و نبوة الانبياء قبلى
هر كه بر على ظلم كند در اين جايى كه من نشستهام و اين مقام از وى غصب كند بعد از وفات من چنان بود كه انكار نبوة من كرده و انكار نبوت همه پيغمبران كرده كه پيش از من بودهاند حذيفه يمانى گفته رسول خداى (ص) فرموده كه از بعضى از ياران من چيزها سانح گردد كه ايشان را حقتعالى نيامرزد و صحبت من با ايشان منجى ايشان نشود و بهلاكت ابدى گرفتار گردند ابو هريره گفت كه رسول اللَّه (ص) فرمود كه قيامت قايم نشود تا كه پيدا شود فتنه عمياء و ظلماء كه هر كه در آن فتنه خفته بود به از آن بود كه نشسته بود و آن كس كه نشسته بود به از آن كس كه ايستاده بود و آن كس كه ايستاده بود به از آنكه رونده بود يكى از اصحاب گفت يا رسول اللَّه (ص) اگر اين فتنه مرا دريابد و من در تاختن باشم گفت بايست گفت اگر ايستاده باشم گفت بنشين گفت اگر نشسته باشم گفت دستها را با خود گير و خود را نگاهدار كه از مظلومان باشى نه از ظالم و نيز آن حضرت فرمود كه چون فتنه دررسد و مردمان را پست كند عالم از آن فتنه بعلم نجات يابد و ثعلبى نيز باسناد خود از حذيفه نقل كرده كه پيغمبر (ص) فرمود كه
اتتكم فتن كقطع الليل المظلم يهلك فيها كل شجاع بطل و كل راكب موضع و كل خطيب مصقع
و در حديث ابو ايوب انصاريست كه حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله فرمود
يا عمار انه سيكون بعدى هنات حتى يختلف و له السيف بينهم و حتى يقتل بعضهم بعضا و حتى يبرء بعضهم من بعض فاذا رايت ذلك فعليك بهذا الاصلع عن يمينى على بن ابى طالب فان سلك الناس كلهم واديا و سلك على واديا فاسلك وادى على دخل عن الناس يا عمار ان عليا لا يردك عن هدى و لا يدلك على ردى يا عمار طاعة على طاعتى و طاعتى طاعة اللَّه
مضمون حديث راجع است به اينكه حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و آله بعمار فرمود كه اى عمار زود باشد كه بعد از من فتن و قبايح عظيمه ظاهر شود بآنكه شمشير در ميان كشيده شود و بعضى بعضى را بكشند و برخى از برخى براءة كنند و چون اين حال را مشاهده كنى پس بر تو است كه متمسك باين اصلع شوى كه در طرف راست من نشسته كه