تقابل «حَمُولَة» با «فَرش» نيز اين معنى را تأئيد مى‌كند.
اين احتمال را نيز بعضى از مفسران داده‌اند كه: منظور از اين كلمه، فرش‌هائى است كه مردم از حيوانات درست مى‌كنند، يعنى بسيارى از حيوانات هم براى باربرى مورد استفاده قرار مى‌گيرند و هم براى تهيه فرش.
ولى احتمال اول نزديك‌تر به معنى آيه است.
آنگاه چنين نتيجه مى‌گيرد، اكنون كه همه اينها مخلوق خدا است و حكم آن به دست اوست، به شما فرمان مى‌دهد كه: «از آنچه او به شما روزى داده است بخوريد» «كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ».
اين كه نمى‌گويد از اين حيوانات بخوريد، بلكه مى‌فرمايد از آنچه به شما داده است تناول كنيد، به خاطر آن است كه: حيوانات حلال گوشت منحصر به چهارپايان نيستند، بلكه حيوانات ديگرى نيز حلال‌گوشتند كه در جمله فوق از آنها ذكرى نشده است.
و به دنبال آن و براى تأكيد اين سخن و ابطال احكام خرافى مشركان، مى‌فرمايد: «از گام‌هاى شيطان پيروى نكنيد، كه او دشمن آشكار شما است» (دشمنى كه از آغاز خلقت آدم به شما اعلان جنگ داده است) «وَ لاتَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبينٌ».
اشاره به اين كه اين گونه احكام و مقررات بى‌دليل كه صرفاً از پندارهاى خام، هوا و هوس‌ها و جهل و نادانى سرچشمه گرفته، يك سلسله وسوسه‌هاى شيطانى بيش نيست، كه شما را گام، به گام از حق دور كرده و در بيراهه‌ها سرگردان مى‌سازد.
در ذيل آيه ١٦٨ سوره «بقره» درباره اين جمله توضيح جالبى داده شد.
***