دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ

تتمه بخش هفتم

فصل پنجم جدا شدن شمارى از ياران امام

5/ 1 جرير بن عبد الله بجلى

5/ 2 ابو عبد الرحمن سلمى

5/ 3 وائل بن حجر

فصل ششم شهادت مالك اشتر

6/ 1 بشارت به نيكى

6/ 2 اعزام مالك به مصر

6/ 3 نامه امام به اهل مصر، پيش از اعزام مالك

6/ 4 وظايف مالك اشتر در حكومت مصر

6/ 5 نيرنگ معاويه در كشتن مالك اشتر

6/ 6 اندوه امام

6/ 7 شادى معاويه

6/ 8 شكست مردم عراق در پى مرگ مالك اشتر

6/ 9 نامه امام به محمد بن ابى بكر

6/ 10 پاسخ محمد بن ابى بكر

فصل هفتم اشغال مصر

7/ 1 فرستادن عمرو عاص براى جنگ با محمد بن ابى بكر

7/ 2 يارىخواهى محمد بن ابى بكر

7/ 3 پاسخ امام به او

7/ 4 درخواست امام براى قيام(در دفاع از مصر) و نافرمانى يارانش

7/ 5 شهادت محمد بن ابى بكر

7/ 6 اندوه امام

7/ 7 شادى معاويه

7/ 8 نامه امام به ابن عباس، پس از شهادت محمد

7/ 9 خطبه امام، پس از كشته شدن محمد بن ابى بكر

7/ 10 نامه سرگشاده امام به امت اسلام، پس از اشغال مصر

فصل هشتم شبيخونهاى عمال معاويه

8/ 1 سياست علوى و سياست اموى

8/ 2 هجوم ابن حضرمى به بصره

8/ 3 غارت نعمان بن بشير

8/ 4 غارت سفيان بن عوف

8/ 5 غارت عبد الله بن مسعده

8/ 6 غارت ضحاك بن قيس

8/ 7 غارت عبد الرحمن بن قباث

8/ 8 غارت بسر بن ارطات

فصل نهم در آرزوى شهادت

9/ 1 مرگ، محبوبترين است

9/ 2 من و مردم، خسته از يكديگر

فصل دهم آخرين خطبه امام

طرح مسئله

1 نقش خواص در دگرگونىهاى سياسى و اجتماعى

2 نقش مردم كوفه در حكومت على

تنهايى على از زبان خود او

(1) 1 تضاد خواستها

(2) 2 خيانت خواص و پيروى عوام از آنان

گامى فراتر در تبيين ريشهها

درد گزارىها، اتمام حجت براى همگان

با نخبگان(خواص)

هشدار به عوام

خطر ترك امر به معروف و نهى از منكر

(3) 3 عدالت در توزيع

(4) 4 اجتناب از ابزارهاى نامشروع در اجراى فرمان

تحقق پيشگويىهاى امام على

(5) 5 عوامل جنبى

الف شبهه جنگ با اهل قبله

ب خستگى رزمآوران از جنگ بدون غنيمت

ج از دست دادن ياران برجسته

اوج قدرت رهبرى در اوج تنهايى

بخش هشتم شهادت امام على

فصل يكم خبر دادن پيامبر از شهادت على

1/ 1 شهادت در پى توست

1/ 2 تو كشته خواهى شد

1/ 3 پدرم فداى شهيد تنها!

1/ 4 قاتل او بدبختترين پسينيان است

1/ 5 قاتل او بدبختترين اين امت است

1/ 6 قاتل او بدبختترين مردم است

فصل دوم پيشگويى امام درباره شهادت خويش

2/ 1 من كشته خواهم شد

2/ 2 آن شقىترين، در انتظار چيست؟

2/ 3 خضاب شدن محاسن از خون سر

2/ 4 مرا مردى گمنام مىكشد

2/ 5 امام، قاتل خود را مىشناخت

فصل سوم توطئه براى ترور امام

تحقيقى درباره توطئه گران ترور امام

1 نقش خوارج

2 نقش معاويه

3 نقش قطام

فصل چهارم ترور امام

4/ 1 شب نوزدهم

4/ 2 سپيدهدم نوزدهم

4/ 3 به خداى كعبه، رستگار شدم!

چرا امام، خود را در معرض كشته شدن قرار داد؟

مبادى علم امام

چرا امام، خود را در معرض كشته شدن قرار داد؟

1 عدم علم تفصيلى

2 عدم علم در هنگام تحقق تقدير الهى

3 امام، مكلف است شهادت را انتخاب كند

پاسخ شيخ مفيد

پاسخ علامه طباطبايى

فصل پنجم از ترور تا شهادت

5/ 1 فرمان امام درباره نيكى كردن با قاتلش

5/ 1 1 خوراكش را نيكو و بسترش را نرم كنيد

5/ 1 2 مبادا مثلهاش كنيد!

5/ 1 3 آيا با تو نيكى نكردم؟

5/ 2 خطاب ام كلثوم به ابن ملجم

5/ 3 ديدار پزشك

5/ 4 وصيتهاى امام

5/ 5 عيادت امام

5/ 6 سخنان امام در آستانه مرگ

5/ 7 ديدار محبوب

5/ 8 گريستن زمين

5/ 9 تاريخ شهادتش

فصل ششم پس از شهادت

6/ 1 تجهيز و خاكسپارى

6/ 2 خطبه امام حسن پس از پدرش

6/ 3 در سوگ امام

6/ 4 موضع عايشه در برابر كشته شدن امام

6/ 5 سخن معاويه، آنگاه كه خبر وفات امام را به او دادند

6/ 6 قصاص ابن ملجم

6/ 7 جاى قبر امام

6/ 8 پنهان داشتن قبر امام

6/ 9 آشكار شدن قبر امام

بحثى در باره جاى قبر امام

فصل هفتم زيارت امام

7/ 1 ثواب زيارت او

7/ 2 آنچه در زيارتش گفته مىشود

7/ 3 كراماتى كه نزد قبر او آشكار شده است

7/ 3 1 كرامت او درباره كمال الدين قمى

7/ 3 2 كرامت او درباره يك نابينا

7/ 3 3 كرامت او درباره يك مرد مسيحى

7/ 3 4 آنچه براى ابو البقا، متولى آستانه امير مؤمنان پيش آمد

بخش نهم ديدگاههايى درباره شخصيت امام على

فصل يكم على از زبان قرآن

1/ 1 جان پيامبر

1/ 2 شاهدى از پيامبر

1/ 3 آن كه دانش كتاب، نزد اوست

1/ 4 مؤمن

1/ 5 پيشتاز

1/ 6 مؤمن مجاهد

1/ 7 صالح مؤمنان

1/ 8 گوشى شنوا

1/ 9 بهترين آفريدگان

1/ 10 دشمن كافران

1/ 11 راهنما

1/ 12 ولى صدقهدهنده در ركوع

1/ 13 سوداكننده جان براى خشنودى خدا

1/ 14 آن كه دارايىاش را شب و روز، نهان و آشكارا انفاق مىكند

1/ 15 آواز دهنده ميان بهشتيان و جهنميان است

1/ 16 ولايتش كامل كننده دين است

1/ 17 مهر او از سوى خداى رحمان است

فهرست تفصيلى

دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٢١ - حديث

٣٠٨٧. المناقب، ابن شهرآشوب: محمّد بن مسلم و ابو حمزه ثمالى و جابر بن يزيد از امام باقر ٧، و على بن فضّال و فضيل بن يسار و ابو بصير از امام صادق ٧، و احمد بن محمّد حلبى و محمّد بن فضيل از امام رضا ٧ نقل كرده‌اند و همچنين از موسى بن جعفر ٨ و از زيد بن على و از محمّد بن حنفيه و از سلمان فارسى و از ابو سعيد خُدرى و اسماعيل سُدّى روايت شده است كه آنان درباره سخن خدا كه مى‌فرمايد: «بگو: كافى است خدا و آن كس كه نزد او علم كتاب است، ميان من و شما گواه باشد»، فرموده‌اند: «او، على بن ابى طالب ٧ است».

ر. ك: ج ١٠ ص ٥٤٧ (دانش كتاب)، و ص ٥٥١ (قرآن‌شناسى).

١/ ٤ مؤمن‌

قرآن‌

«آيا كسى كه مؤمن است، چون كسى است كه نافرمان است؟ يكسان نيستند».

حديث‌

٣٠٨٨. تفسير الطبرى به نقل از عطاء بن يسار، درباره همين آيه شريف: در مدينه و درباره على بن ابى طالب ٧ و وليد بن عقبة بن ابى معيط نازل شده است. بين وليد و على ٧ سخنى به ميان آمد. وليد بن عقبه گفت: من از تو سخنورتر، و در نيزه‌زنى تيزتر و در هنگام هجوم دشمن، بازدارنده‌ترم.

على ٧ فرمود: «ساكت باش كه تو فاسقى».