دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢١٩ - با نخبگان(خواص)

نهروانْ ايراد شده است، نكات بنيادى بسيار مهمّى را در چرايى و چگونگى شكست انقلاب‌هاى دينى قبل از اسلام، بيان كرده و آينده تاريخ اسلام را به گونه‌اى دقيق، پيش‌بينى كرده است.

با نخبگان (خواص)

امام على ٧ در كلام والاى خويش، سرنوشت ابليس را گزارش مى‌كند كه شش هزار سال عبادت خدا مى‌كرد و با اشاره به جايگاه او، به نخبگانى كه سابقه درخشانى در خدمت به اسلام داشته‌اند، اشاره مى‌كند و مى‌آگاهاند كه مبادا به سرنوشتى مانند سرنوشت ابليس، گرفتار آيند:

فَاحذَروا عِبادَ اللّهِ عَدُوّ اللّهِ أن يُعِديَكُم بِدائِهِ و أن يَستَفِزَّكُم بِنِدائِهِ.[١]

بندگان خدا! بپرهيزيد از اين‌كه دشمن خدا، شما را به بيمارى خود، مبتلا گردانَد و با بانگ خويش برانگيزد.

و آن‌گاه، راه رهيدن از آن سرنوشت را روشن مى‌كند كه بايد از تعصّب‌ها، گرايش‌هاىِ گروهى بى‌اساس و كينه‌ورزى‌هاى جاهلى و برترى‌جويى‌هاى بى‌پايه، دست بردارند:

فَأَطفِئوا ما كَمَنَ فى قُلوبِكُم مِن نيرانِ العَصَبِيَّةِ و أحقادِ الجاهِلِيَّةِ فَإِنَّما تِلكَ الحَمِيَّةُ تَكونُ فِي المُسلِمِ مِن خَطَراتِ الشَّيطانِ ونَخَواتِهِ ونَزَغاتِهِ ونَفَثاتِهِ، وَاعتَمِدوا وَضعَ التَّذَلُّلِ عَلى رُؤوسِكُم و إلقاءَ التَّعَزُّزِ تَحتَ أقدامِكُم وخَلعَ التَّكَبُّرِ مِن أعناقِكُم.[٢]

پس آتش عصبيت را كه در دل‌هايتان نهفته است، خاموش سازيد و كينه‌هاى جاهليت را براندازيد كه اين حميّت، در مسلمان، از آفت‌هاى شيطان و نخوت او و انگيزش‌هاى وى و افسون دميدن‌هاى اوست. تكيه كنيد بر نهادن‌

[١] نهج البلاغة: خطبه ١٩٢.

[٢] نهج البلاغة: خطبه ١٩٢.