پيامبر ٦ فرمود: تو كه از درون او آگاه نبودى چه مِی‌دانى شايد به راستى مسلمان شده بود! در اين موقع آيه ذِیل نازل شد و به مسلمانان نسبت به بدگمانِی هشدار داد و متذکر شد که به طمع مال دنِیا هيچ گاه سخن كسانى را كه اظهار اسلام مِی‌كنند انكار نکنند و بايد اسلام ظاهرِی آنان را بپذيرند.

(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَ لاَ تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمُ السَّلاَمَ لَسْتَ مُؤْمِناً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا)[١] اِی اهل اِیمان، چون در راه خدا (براِی جهاد) خارج گشتِید به آن کس که اظهار اسلام کرده نسبت کفر ندهِید تا (مال و جانش را بر خود حلال کنِید و) از متاع ناچِیز دنِیا چِیزِی غنِیمت ببرِید.

 نکته: نمِی‌توان بدون دلِیل و به صِرف احتمال ناشِی از بدگمانِی، گفتار دِیگرِی را رد کرد. اگر گفتار دِیگرِی را نمى‌پذيريد، فورى ردّ هم نكنيد. نه زود باور باشِید و نه بدگمان. «فَتَبَيَّنُوا»

٥. منع از کلِّی‌گوِیِی در هنگام عصبانِیّت

روزِی پِیامبر اکرم ٦ دِید که عده‌اِی از زنان کنار مسجد نشسته‌اند. پِیامبر به آنان فرمود: از ناشکرِی نسبت به نعمت دورِی کنِید و اِین جمله را دوبار تکرار نمود. ِیکِی از زنان عرض کرد: ِیا رسول‌الله ﷺ به خدا پناه مِی‌برِیم از ناسپاسِی.

پِیامبر اکرم ﷺ فرمود: گاه اتّفاق مِی‌افتد که زنِی از شما مدت‌ها به انتظار شوهر است و بعد از مدتِی خداوند اِین نعمت را به او مرحمت نموده و فرزندانِی را نصِیب او مِی‌کند. ولِی هنگام عصبانِیت در موضوعِی به همسرش مِی‌گوِید: به خدا قسم در تمام عمرم ِیک بار هم از تو خِیر و خوبِی ندِیدم، اِین همان کفران نعمت است.[٢]

 نکته: گاهِی بِین زن و شوهر کدورتِی پِیش مِی‌آِید و ِیکِی از زوجِین به دِیگرِی مِی‌گوِید: تا بحال از تو به من خِیرِی نرسِیده ِیا تا بحال کارِی براِیم انجام نداده‌اِی، هِیچ موقع به خواسته من توجّه ندارِی. هرگز در نزد تو ارزشِی ندارم. تو همِیشه به فکر خودت هستِی... اِین کلِی‌گوِیِی‌هاِی منفِی، کمال بِی‌انصافِی است که فردِی خدمات متعدد همسر و صفات مثبت او را نادِیده بگِیرد و چنِین

[١] سوره نساء، آِیه٩٤. مستدرك»، ج ١٦، ص: ٧٩، نور الثقلين، ج ١، ص: ٥٣٥.

[٢] تحکِیم خانواده، حدِیث٦٦١.