 ب: بدگمانِی گاهِی در ارتباط با خالق هستِی است به اِین صورت که فرد نسبت به خداوند در امور دنِیوِی و اخروِی بدگمان است. در مقابل آن، گمان نِیکو به وعده‌هاِی الهِی است که در قرآن و فرماِیشات پِیشواِیان دِین نسبت به رزق و روزِی، کمک الهِی، روِیدادهاِی زندگِی و به طور کلِی همه مقدّرات الهِی آمده است. در رواِیات وارد شده که خداوند طبق گمان بنده‌اش براِی او مقدّر ‌نماِید. اگر فرد به خدا خوش‌گمان باشد همانگونه بر او مقدّر نماِید و اگر بدگمان باشد همانگونه مقدّر نماِید. (أَنَا عِنْدَ حُسْنِ ظَنِّ عَبْدِي بِي) [١]

١. ترک ازدواج به جهت ترس از فقر

رسول‌الله ٦ فرمود: کسِی که به خاطر ترس از فقر، ازدواج نکند، چنِین کسِی نسبت به وعده الهِی بدگمان است و کلام خدا را باور نکرده آنجا که مِی‌فرماِید: (وَ أَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ... إِنْ يَكُونُوا فُقَرَاءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ)[٢] زنان و مردان بِی‌همسر را به ازدواج ِیکدِیگر درآوردِید. اگر هم تنگدست باشند خداوند از فضل خود آنان را بِی‌نِیاز نماِید.[٣]

٢. بدگمانِی و قضاوت عجولانه نسبت به رفتار دِیگران

پيامبر اکرم ٦ وليد‌بن‌عقبه را براى جمع‌آورى زكات به قبيله بنى‌مصطلق اعزام کرد. هنگامى اهل قبيله مطلع شدند كه نماينده پيامبر پِیش آنان مى‌آيد با خوشحالى به استقبال او شتافتند ولى از آنجا كه بين آنها و وليد در دوران جاهليت دشمنِی بود، وليد به جهت بد دلِی گمان كرد آنها به قصد كشتن او مِی‌آِیند لذا از آنجا فرار کرد و خدمت پيامبر ٦ بازگشت و بدون تحقيق، به دروغ عرض كرد: آنها از پرداخت زكات خوددارى كرده و از اسلام برگشته و قصد کشتن ِیا آزار او را داشتند.در اِین هنگام آيه ذِیل: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهَالَة فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ) [٤] نازل گشت و وليد‌بن‌عقبه را

[١] مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‌١١، ص: ٢٥١‌

[٢] سوره نور، آِیه ٣.

[٣] الكافي (ط - الإسلامِیة) ج ٥ ص: ٣٣١‌.

[٤] ترجمه: اى كسانى‌كه ايمان آورده‌ايد! اگر فاسقى براى شما خبرى آورد تحقيق كنيد، مبادا (شتاب‌زدگى تصميم نگيريد تا) بدِین وسِیله به گروهى آسيب رسانيد و از كرده خود پشيمان شويد. سوره حجرات، آِیه ٦-٨.