به ملك من درآمد و به شما تقدِیم مى‌كنم. رسول‌خدا به سراغ خانواده فقير رفت و به صاحب‌خانه گفت: اين نخل از آنِ تو و فرزندان تو است. در اِین هنگام سوره: (والليل) نازل گشت و سخنانِی درباره بخيلان و سخاوتمندان بِیان فرمود. [١]

٦. بخل مانع موفقِیت، سخاوت سبب موفقِیت

امام باقر٧ در تفسير عبارت: (فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرى‌) در سوره(والليل) فرمود: شخص بخِیل و منکرِ قِیامت تصميم به انجام هيچ شرى نمى‌گيرد مگر آنكه خداوند اسباب آن را براى او فراهم كرده و به راحتِی مرتكب آن مى‌شود. (لَا يُرِيدُ شَيْئاً مِنَ الشَّرِّ إِلَّا يَسَّرَهُ لَهُ) ولِی شخص سخاوتمندِ متقِی تصميم به انجام هيچ خِیرِی نمى‌گيرد مگر آنكه خداوند اسباب آن‌ را براى او فراهم كرده و به راحتِی و آسانِی آن عمل خِیر را انجام مى‌دهد. (لَا يُرِيدُ شَيْئاً مِنَ الْخَيْرِ إِلَّا يَسَّرَهُ اللَّهُ لَهُ)[٢]

٧. تنها كفن خود را از من برگير

امِیرمؤمنان علِی ٧ فرمود: زمانى كه انسان آخرين روز زندگيش در دنيا و اوّلين روز از آخرت يعنى مرگ را مى‌بيند، مال و فرزندان و عملش در برابرش مجسم مى‌شوند. در اين حال انسان به مال خود که به‌صورت مثالِی در آمده مى‌گويد: سوگند به خدا، من در طلب تو حريص و در خرج كردنت بخيل بودم. اكنون براى من چه مى‌كنى؟ مال پاسخ مى‌دهد: تنها كفن خود را از من برگير.

آنگاه به فرزندان خود که به‌صورت مثالِی در آمده مى‌گويد: به خدا سوگند من دوستدار و مدافع شما بودم، شما براى من چه مى‌كنيد؟ پاسخ مى‌دهند: ما تو را در خاك پنهان مى‌سازيم.

در اين هنگام، رو به اعمال صالح خود مى‌كند که به‌صورت مثالِی در آمده مى‌گويد: به خدا قسم، تو بر من بسيار سنگين بودى و رغبتى براى انجام تو نداشتم، تو با من چه مى‌كنى؟ عمل پاسخ مى‌دهد: من تا روز محشر همراه و همنشين تو خواهم بود، تا هر دو بر خداوند عرضه شويم.[٣]

[١] تفسير حكيم، انصاريان، حسين ج‌٥، ص: ٢٧١. تفسِیر نمونه، ج ٢٧ ص: ٦٨.

[٢] اصول کافِی، کلِینِی، محمد بن ِیعقوب، ط الاسلامية، ج‌٤، ص: ٤٦‌.

[٣] من لا ِیحضره الفقِیه، ج ١، ص: ١٣٧. حدِیث ٣٧٠.