جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٨٩ - ٩ تفکری زیبا و آرامش بخش
٩. تفکرِی زِیبا و آرامش بخش
يكى از أصحاب امام سجاد ٧ به نام زُهَرى در حالى كه به شدّت غمگين و افسرده بود، خدمت امام سجاد ٧ رسِید. حضرت فرمود: چرا غمگِین هستى؟ زُهَرى عرض کرد: يابنرسولالله! آزار و اذِیت بسيارى از سوى دوستان و آشنايانم به من مِیرسد. آنان نسبت به موقعيّت كنونى من چشم طمع دوختهاند، به چه اميدى به دوستان خود، خوشبين باشم.
امام سجّاد ٧ فرمود: اى زُهَرى! زبان خود را كنترل نما و هر سخنى را هر جا و پيش هر كس نگو، بدان که اگر تو رعايت حال دِیگران را کنِی دِیگران هم خاطرخواه تو خواهند شد... اى زُهرى! چه مِیشود اگر مسلمانان را همانند اعضاِی خانواده خود بشمار آورِی، آنهاِیى كه از تو بزرگترند همچون پدر، آنهاِیى كه كوچكترند همچون فرزندِ خود و آنهاِیى كه هم سنّ تو هستند همچون برادر خود به شمار آور.
آيا هرگز دوست مِیدارى كه در حق يكى از اعضاِی خانواده تو ظلمِی شود يا آسِیبِی به يكى از آنها برسد ِیا بىجهت آبرويش ريخته شود؟ اگر شيطان ملعون تو را وسوسه كرد كه تو از يكى از مسلمانان برترى دارى، اگر از تو بزرگتر است در دل بگو: او قبل از من ايمان آورده و بيش از من عمل صالح انجام داده پس او بر من فضيلت و برترى دارد.
اگر كوچكتر از تو است، با خود بگو: من بيش از او گناه كردهام پس او بهتر از من است و اگر هم سن تو است، بگو: من به گناهان خود مطمئن هستم، ولى نسبت به گناه او شک دارم پس او نِیز از من بهتر است «سعِی کن خود را برتر از دِیگران ندانِی» چنانچه مسلمانِی تو را تعظيم و احترام كرد اِین را نشانه بزرگِی و فضِیلت خود ندان تا مبتلا به تکبر شوِی بلکه بگو: او با معرفت و با ادب بود که چنِین رفتار کرد. اگر برخِی تو را كوچك شمرده و تحقير كردند، با خود بگو: اِین در اثر گناهان من است و من خود مقصّر در بِیاعتناِیى آنها هستم.
اگر با دِیگران با چنين انديشه و دِیدگاه «به مثل پدر و فرزند و برادر و با حالت تواضع نه تکبر» معاشرت و برخورد نماِیى، ضمن اِینکه بهترين زندگى را خواهى داشت، دوستانِ پر محبّت و دلسوز تو بسيار خواهند شد، دشمنان و مخالفين كمترى را خواهى يافت و بدان كه بهترين مردم كسى است كه: به مردم بيشترين خير را برساند اگر چه خيرى از آنان به او نرسيده باشد. خود را از مردم بىنياز بداند و چشم داشتى از آنان نداشته باشد. [١]
[١] (يَا زُهْرِِی وَ مَا عَلَيْكَ أَنْ تَجْعَلَ الْمُسْلِمِينَ مِنْكَ بِمَنْزِلَةِ أَهْلِ بَيْتِكَ فَتَجْعَلَ كَبِيرَهُمْ بِمَنْزِلَةِ وَالِدِكَ وَ تَجْعَلَ صَغِيرَهُمْ بِمَنْزِلَةِ وُلْدِكَ وَ تَجْعَلَ تِرْبَكَ مِنْهُمْ بِمَنْزِلَةِ أَخِيكَ فَأَِی هَؤُلَاءِ تُحِبُّ أَنْ تَظْلِمَ وَ أَِی هَؤُلَاءِ تُحِبُّ أَنْ تَدْعُوَ عَلَيْهِ وَ أَِی هَؤُلَاءِ تُحِبُّ أَنْ تَهْتِكَ سِتْرَهُ وَ إِنْ عَرَضَ لَكَ إِبْلِيسُ لَعَنَهُ اللَّهُ بِأَنَّ لَكَ فَضْلًا عَلَى أَحَد مِنْ أَهْلِ الْقِبْلَةِ فَانْظُرْ إِنْ كَانَ أَكْبَرَ مِنْكَ فَقُلْ قَدْ سَبَقَنِِی بِالْإِيمَانِ وَ الْعَمَلِ الصَّالِحِ وَ هُوَ خَيْرٌ مِنِِّی وَ إِنْ كَانَ أَصْغَرَ مِنْكَ فَقُلْ سَبَقْتُهُ بِالْمَعَاصِِی وَ الذُّنُوبِ فَهُوَ خَيْرٌ مِنِِّی وَ إِنْ كَانَ تِرْبَكَ فَقُلْ أَنَا عَلَى يَقِين مِنْ ذَنْبِِی فِِی شَكّ مِنْ أَمْرِهِ فَمَا لِِی أَدَعُ يَقِينِِی بِشَكِّي)
بحار الأنوار، ط دار الاحِیاء التراث، مجلسي، محمد باقر، ج٨٩، ص: ٢٤٣.