دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١٩ - گردهمايى براى تعيين جانشين

از كاربرد واژه «وخامت» در متن، فهميده مى‌شود كه محلّ مناسبى براى سكونت نيست.

٨. ساكنان‌

با آن كه اين محل، مسكونى نيست، ياقوت از عرّام نقل كرده است كه:

مردمى از خُزاعه و كنانه در آن ساكن‌اند؛ امّا اندك‌اند.

گردهمايى براى تعيين جانشين‌

در پى توصيف موقعيّت تاريخى اين مكان، واقعه ابلاغ ولايت را گام به گام و مرحله به مرحله در پيش‌ديد خوانندگان گرامى مى‌نهيم؛ واقعه‌اى كه آن چنان اهمّيتى به اين مكان بخشيد كه آن را از جمله نشانه‌هاى مهمّ سيره مقدّس نبوى قرار داد. مراحل مختلف واقعه ابلاغ ولايت، عبارت‌اند از:

١. رسيدن كاروان نبوى به غدير خم در ظهر روز هجدهم ذى‌حجّة الحرام سال دهم هجرى، در بازگشت از حَجّة الوداع؛

از زيد بن ارقم نقل است كه:

چون پيامبر خدا حجّة الوداع را به انجام رساند و به سوى مدينه بازگشت، در غدير خم (بركه‌اى ميان مكّه و مدينه) ايستاد و اين، در روز هجدهم ذى‌حجّه‌الحرام بود.[١]

٢. چون اين مكان، محلّ جدا شدن راه‌هاى مدينه، عراق، شام و مصر بود و مردم [در آن جا] از پيامبر خدا جدا مى‌شدند و به سوى وطن‌هاى خود مى‌رفتند، او به على ٧ فرمان داد كه آنان را گرد آوَرَد، پيشروان را بازگردانَد و به انتظار عقب‌ماندگان بمانَد.

[١] الفصول المهمّة: ص ٣٩.