دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٠٣ - بحثى درباره مكان غدير

بحثى‌[١] درباره مكان‌[٢] غدير

غدير خم از مكان‌هايى است كه شاهد توقّف‌هاى متعدّد پيامبر اسلام بوده است. توقّف‌هاى پيامبر ٦ در غدير خم را مى‌توان چنين خلاصه كرد:

١. هنگام هجرت به مدينه،

٢. در بازگشت از حَجّة الوداع،

٣. هنگام وقوع بيعت غدير در آن.

هر يك از اينها، سازنده بخشى مهم از تاريخ اسلام‌اند: هجرت، كه مبدأ انتشار دعوت به اسلام و فراتر رفتن آن از حصار مكّه و فراگير شدن آن در همه دنيا بود؛ حجّة الوداع و بازگشت از مكّه به مدينه، كه پايان رسالت بود و در آن، دين به كمال رسيد و نعمت، كامل شد؛ و بيعت غدير، كه زمينه‌سازى براى عهد امامت و امام، در انتهاى عهد رسالت و رسول بود. و از اين جاست كه «غدير خم»، در جغرافياى اسلام، اهمّيت، و در ميان نشانه‌هاى برافراشته تاريخ اسلام، منزلتى رفيع يافت.

اين مكان، بيشتر به عنوان محلّ نصب امير مؤمنان به ولايت، مشهور است تا به‌

[١] اين بحث، از مقاله دكتر عبد الهادى فضلى، برگرفته شده كه به مناسبت گذشت چهارده قرن از واقعه غدير، در شماره بيست و پنجم مجلّه تراثنا به چاپ رسيده است.

[٢] براى آشنايى و آگاهى بيشتر، به نقشه‌ها و تصاوير پايان كتاب مراجعه شود.