دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٤٤ - بحثى درباره آيه تبليغ
اين جمله نشانگر آن است كه محتواى پيام، پيشتر به پيامبر ٦ القا شده بوده است و سپس، آن بزرگوار، مأمور به ابلاغ گشته است؛ امّا دغدغه و دلهرهاى او را از اينكه پيام را آشكار نمايد، باز داشته است. اين حقيقت را همه روايات شيعى و برخى از روايات اهل سنّت، تأييد مىكنند.[١]
ب «وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ؛ و اگر نكنى، رسالتش را نگزاردهاى».
اين عبارت، نشانگر آن است كه آيه به روزگارى نازل شده است كه پيامبر خدا ٦ ابلاغ رسالت كرده، حقّ آيين الهى را گزارده و آموزههاى الهى را به مردمان رسانده بوده است و اكنون، تأكيد مىكند كه اين پيام، از چنان جايگاهى برخوردار است كه اگر رسانده نشود، تمام رسالت ابلاغشده تباه خواهد شد، چنان كه گويى «رسالت»، يكسر ابلاغ نشده است.
بدين سان، رواياتى كه نزول آيه را در ضمن سوره مائده و از جمله آخرين آيات مدنى مىدانند، استوار است، نه روايات مستثنا بودن و مكّى بودن آن.
ج «وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ؛ و خداوند، تو را حفظ مىكند».
پيامبر ٦ از چه مىهراسيد؟ از قتل؟ از آزار و شكنجه؟ از غوغاسالارى مشركان و يهوديان؟ و يا از ...؟ سيره پيامبر ٦ نشانگر آن است كه او از آنچه مرتبط به خود او بوده، هرگز هراسى به دلْ راه نمىداده است، به همان گونه كه خداوند متعال، چگونگى مبلّغان حق و رسولان الهى را توصيف مىكند: «الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ يَخْشَوْنَهُ وَ لا يَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ وَ كَفى بِاللَّهِ حَسِيباً؛[٢] آنان كه پيامهاى خداوند را ابلاغ مىكنند و تنها از او، و نه هيچ كس ديگرى، مىهراسند و خدا براى حسابرسى كفايت مىكند».
چگونه مىتوان درباره برترين رسول الهى و پايانبخش سلسله رسولان و حق
[١] ر. ك: ص ٢٣٤، ح ٧٦٩.
[٢] احزاب، آيه ٣٩.