١.«خواندن پيامبر را در ميان خود مانند نداى برخى از شما نسبت به برخى ديگر قرار ندهيد (ادب را رعايت كنيد; خداوند كسانى را كه مخفيانه يكى پس از ديگرى فرار مى كنند، مى داند آنها كه با فرمان او مخالفت مى كنند، از اين بترسندكه فتنه دامن آنها را بگيرد، يا عذاب دردناك به آنها برسد».

٢.«آنگاه كه منافقان و كسانى كه در دل هاى آنان بيمارى است مى گويند خدا و رسول او ما را فريب داده اند».

٣.«گروهى از منافقان گفتند: اى مردم يثرب (مدينه) اين جا (كرانه خندق) جاى ماندن نيست، به خانه هاى خود بازگرديد و گروهى از آنان از پيامبر اجازه مى گرفتند كه به خانه هاى خود بروند(و عذر مى آوردند) كه خانه ها ى ما ديوار بلند وحفاظى ندارد (آنان دروغ مى گويند) خانه هاى آنها ديوارهاى بلند وحفاظ دارد عذر مى آورند كه از معركه فرار كنند».

٤.«اگر سپاه عرب از نواحى مختلف مدينه، وارد شهر گردد و از آنان درخواست بازگشت به شرك نمايد، جز انگشت شمارى درخواست آنان را اجابت مى نمايند».

٥.«آنان با خدا پيمان بسته بودند كه از معركه نبرد فرار نكنند پيمان هاى الهى مورد بازخواست قرار خواهد گرفت».

تفسير موضوعى آيات

فعاليت و تلاش هاى حزب «نفاق» در تثبيت و جلوگيرى از تبعيد يهوديان مدينه به نتيجه نرسيد، و سرانجام دو قبيله پيمان شكن از آنان به نام هاى «بنى قين قاع» و «بنى النضير» مدينه را به قصد «شام » و «خيبر» ترك گفتند و در نتيجه حزب نفاق چشم اميد به اعضاى خود، و گروه سوم از