نمى گردند بلكه حالات و كيفيات همان ماده شمرده مى شوند، ما همه را، تحت عنوان «مبدأ واحد» مى آوريم هر چند ممكن است ميان آنها، تقدم و تأخرى نيز وجود داشته باشد. مثلاً خاك و گل، و يا عصاره و چكيده گل و يا گل خشك مانند سفال، انواع متعدد نيستند، بلكه حالات مختلف ماده «ترابى» مى باشند كه آن را به دو صورت و يا صورت هاى گوناگون نشان مى دهند هر چند واقعيت همگى يك شئ بيش نيست و لذا ما همه اين حالات را «مبدأ آفرينش» ناميده و در اين بخش آورديم.

قرآن مبدأ آفرينش انسان را امورى، به شرح زير معرفى مى كند:

انسان از:

١. خاك، ٢. گل، ٣. گل چسبنده، ٤. گل بدبو و تيره رنگ، ٥. چكيده گل، ٦. گل خشكيده كه به هنگام برخورد با چيزى صدا مى كند (مانند سبو و سفال) آفريده شده است.

مجموع اين امور ششگانه، حالات مختلف يك شئ به شمار مى روند و ماده واقعى در همگى يك چيز بيش نيست و براى آگاهى از متون آيات اين امور ششگانه از هر يك فقط به ذكر يك آيه اكتفا مى كنيم و به مواضع آيات ديگر اشاره مى نماييم.

١. خاك: (يا أَيُّهَا النّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فى رَيْب مِنَ الْبَعْثِ فَإِنّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُراب...).[١]

«اى مردم اگر درباره رستاخيز شك و ترديد داريد، ما شما را از خاك آفريده ايم».

و نيز به سوره آل عمران/٥٩، كهف/٣٧، روم /٢٠، فاطر/١١،

[١] حج/٥.