درست منافقان عصر رسول خدا همين حالت را دارا بودند پيوسته در انتظار آن بودند كه ببينند به جامعه اسلامى از خير و شر چه مى رسد، مثلاً آنگاه كه مسلمانان بر يهود و يا مشركان پيروز مى گشتند، فوراً ادعاى عضويت در جامعه اسلامى مى كردند و مى گفتند با شما بوديم وسهم ما را از غنايم جنگى بپردازيد، ولى آنگاه كه شكستى بر مسلمانان وارد مى شد، فوراً به آن گروه از يهود يا مشركان كه مثلاً مى خواستند اسلام بياورند، ولى تبليغات منافقان جلو تمايلات آنها را گرفته بود، مى گفتند ما به شما نگفتيم كه دولت اسلام يك دولت مستعجل است و اين گروه روز به روز به ضعف گراييده و از بين مى روند و شما را از آوردن اسلام باز داشتيم، اكنون نشانه هاى ضعف و زوال آنها را ديديد.

قرآن اين حقيقت را «تذبذب در زندگى» و يا فرصت طلبى مى نامد در آيه ياد شده در زير آن را بازگو مى فرمايد:

(الَّذِينَ يَترَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِنْ كانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِنَ اللّهِ قالُوا أَلَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ وَإِنْ كانَ لِلْكافِرينَ نَصيبٌ قالُوا أَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُمْ مِنَ الْمُؤْمِنينَ فَاللّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقيامَةِ وَلَنْ يَجْعَلَ اللّهُ لِلْكافِرينَ عَلَى الْمُؤْمِنينَ سَبيلاً).[٢]

«آنان كه در انتظار به سر مى برند، هرگاه پيروزى نصيب شما شد مى گويند: آيا ما

[١] مَثَلُ المُنافِقِ مَثَلُ الشّاةِ الْعابِرَة بَيْنَ الْغَنَمَيْنِ تَعْبُرُ الى هذِه مَرَّةً والى أُخْرى مَرَّةً.(مسند احمد حنبل ج٢، ص ٣٢).
[٢] نساء/١٤١.