منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٠٦

«اگر بخواهيم آنان را نشان تو مى دهيم و همگى را به سيما و صورت مى شناسى ولى قطعاً در شيوه سخن گفتن، آنان را مى شناسى و خدا كارهاى شما را مى داند».

اگر قرآن مى فرمايد:

(...وَمِنْ أَهْلِ الْمَدينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ...) .[١]

«از اهل مدينه كسانى هستند كه در نفاق خود فرو رفته اند ولى تو آنها را نمى شناسى ما مى شناسيم».

ولى مفاد آيه مانع از آن نيست كه پيامبر آنها را از طريق ديگر بشناسد.

٤.آيا اين سه حالت ملاك نفاق نيست؟

محدثان اسلامى از رسول گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم)نقل مى كنند كه آن حضرت فرمود:سه خصلت است كه هر كس آنها را دارا باشد، منافق است هر چند روزه بگيرد و نماز بخواند و تصور كند كه فرد با ايمان است.

آن كس كه هر موقع خبر دهد، دروغ بگويد، آنگاه كه وعده كند، تخلف ورزد، و هر موقع امين شمرده شود خيانت نمايد.[٢]

در اين جا پرسشى مطرح است و آن اين كه:

اگر اين سه صفت ملاك نفاق باشد در اين صورت بايد بسيارى از افراد