گذشت زمان و تكامل دانش ها و انديشه ها و دست يابى بشر بر گنجينه هاى تازه اى از علوم،غالباً نظريات وانديشه دانشمندان پيشين را پيرامون جهان و انسان، به دست فراموشى مى سپارد، ويا لااقل از قيمت و ارزش آنها مى كاهد، و اگر جز اين بود، كاروان علم و دانش در مسير تكامل قرار نمى گرفت، ولى در اين ميان، انديشه هايى وجود دارد كه مرور زمان نه تنها از ارزش آنها نكاسته بلكه بر عظمت آن نيز افزوده است، و از ميان آنها به عنوان نمونه مى توان مسأله «خود را بشناس» را يادآور شد.

تا آنجا كه مى گويند: روزى سقراط بر سر در معبدى در يونان ديد كه نوشته است «خود را بشناس» واين جمله، او را به خود جذب كرد كه فلسفه را از آسمان به زمين فرود آورد و افزود:

«دانش سودمند اين است كه بدانيم چه هستيم؟ وبراى چه آفريده شده ايم؟ و سعادت ما در چيست؟ و چه كنيم كه براى خود و ديگران سودمند باشيم».

و پيوسته مى گفت: «بالاترين دانش ها، خودشناسى وعلم و اخلاق است».

شناخت انسان مسأله اى است كه براى تمام انسان ها مطرح مى باشد واز پرسش هايى كه در تمام جوامع بشرى مطرح بوده، اين سه سؤال ياد شده در زير مى باشد:

از كجا آمده ام؟ براى چه آمده ام؟ به كجا خواهم رفت؟

و حافظ كه زبان گوياى ضميرهاى بيدار و آگاه انسان ها است در اين