بدبختى را در كف دارد، چرا در آيات متعددى مسأله هدايت و ضلالت را كه يكى از مسايل سرنوشت ساز است به صورت خاصى به خدا نسبت داده به گونه اى كه از آن بوى «جبر» استشمام مى شود آنجا كه فرموده است:

(...فيُضِلُّ اللّهُ مَنْ يَشاءُ وَيَهْدى مَنْ يَشاءُ وَهُوَ الْعَزيزُ الْحَكيمُ) [١]

٢. (...وَلكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَيَهْدِى مَنْ يَشاءُ...) .[٢]

٣. (...فَإِنَّ اللّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَيَهْدى مَنْ يَشاءُ...) .[٣]

ظاهر اين آيات مى رساند كه در مسأله هدايت و ضلالت، اراده خدا نافذ بوده و زمام كار در دست او است، و براى بندگان خدا در اين مورد اختيار و آزادى نيست و با چنين صراحت مسأله آزادى انسان در برابر مسؤوليت هاى الهى چگونه توجيه مى شود؟!

هدايت و ضلالت از نظر قرآن يك بحث گسترده و دامنه دارى است كه به بحث كامل، نياز دارد كه مجموع آيات مربوط به آن، يك جا مورد بحث قرار گيرد آنگاه از بررسى مجموع آنها نظريه قرآن استخراج گردد و به خاطر گستردگى بحث، ما از آن صرف نظر كرده تنها به توضيح اين نوع آيات كه مى گويد: هر كسى را بخواهيم هدايت مى كنيم، مى پردازيم. استدلال با اين نوع آيات بر جبرى گرى، غفلت از هدف آنها است و علت آن خلط ميان دو نوع هدايت الهى است كه يكى همگانى است و ديگرى خصوصى وبا توضيح اين دو نوع هدايت، مفهوم آيات روشن مى گردد و جبرى خلع سلاح مى شود.

[١] ابراهيم/٤.
[٢] نحل/٩٣.
[٣] فاطر/٨.