منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٢٤
ذيل آيه مى رساند كه انسان متفكر مقهور محيط خويش نيست او مى تواند با اعمال انديشه، خود را از بند محيط آزاد سازد. و بر طبق تشخيص خود عمل نمايد.
قرآن هدايت الهى را گسترده دانسته و مى گويد: ما همه افراد را از طريق فطرت و آفرينش، از طريق عقل و خرد، از راه اعزام پيامبران، به راه راست هدايت كرديم اين انسان است كه كفر را بر هدايت ترجيح مى دهد چنان كه مى فرمايد:
(إِنّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمّا شاكِراً وَإِمّا كَفُوراً) .[١]
«ما او را به راه راست هدايت كرديم، او يا سپاسگزار است و يا كفران مىورزد».
سرانجام قرآن معتقد است كه نتيجه كردار هر فردى به خود او باز مى گردد چنان كه مى فرمايد:
(مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَساءَ فَعَلَيْها...) .[٢]
«هركس كار نيك كند به سود خود او است و هركس كار زشت انجام دهد به زيان خود او است».
تا اين جا بى پايگى مكاتب:«اگزيستانسياليزم» و«جبرى گرى برخى از الهيون» و«جبرى گرى برخى از مادى ها» روشن گرديد.
اكنون وقت آن رسيده است كه به نقد مكتب چهارم كه به نام «تفويض و وانهادگى انسان» است ، بپردازيم. و با طرح اين مكتب مكاتب چهارگانه كه هيچ يك با موازين فلسفى و قرآن تطبيق نمى كند مورد نقد قرار مى گيرند.
[١] انسان/٣.
[٢] فصلت/٤٦.