منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣١٣
نبود، جهان را آفرينش نبود».
بنابراين چه ارزشى بالاتر از اين كه انسان هدف خلقت، غرض از آفرينش باشد امّا مشروط بر اين كه خود را از قله كمال به حضيض پليدى و زشتى نكشد.
٥. تسخير جهان براى انسان
در قرآن هدف بودن انسان براى طرح آفرينش به گونه اى ديگر نيز مطرح شده كه با بيان پيشين كاملاً متفاوت مى باشد در بيان نخست به دنبال تعيين هدف خلقت بوديم وسرانجام به اين نكته رسيديم: در عين اين كه جهان خلقت مى تواند اهداف متعددى داشته باشد ولى در ميان اهداف متعدد، انسان به صورت هدف بالاتر و برتر ترسيم گرديده است.
ولى در اين بيان به دنبال تعيين هدف نيستيم، هدف هر چه باشد، فعلاً برا ى ما مطرح نيست بلكه به دنبال اين هستيم كه جهان خلقت به گونه اى است كه به نفع بشر تسخير و رام شده و انسان از آن به صورت كامل بهره مى گيرد و اين حقيقت در قرآن در سوره هاى متعددى بيان شده است كه برخى از آن را يادآور مى شويم:
١. (أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِى السَّمواتِ وَما فِى الأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَباطِنَةً...).[١]
«آيا نمى بينيد كه خداوند آنچه را كه در آسمان ها و زمين است به نفع شما تسخير كرده و نعمت هاى برونى ودرونى خود را در حقّ شما تكميل نموده است».
[١] جاثيه/١٣.