در نظريه نخست اعتقاد به «عدل الهى» هدف گيرى شده و آسيب ديده و زيربناى «حقوق» و ارزشهاى اخلاقى كه اختيار و آزادى است مورد انكار قرار گرفته است. همچنان كه در نظريه دوم بر توحيد افعالى لطمه وارد شده و صاحب نظريه به دره مخوف شرك و دوگانگى پرتاب شده است.

اكنون بايد در جستجوى راه ديگرى بود كه هيچ مشكلى را در هيچ يك از دوجهت پيش نياورد.

اين راه، همان راه سوم و راه نه «جبر» و نه «تفويض» است كه از آن در احاديث اسلامى به «امر بين الأمرين» تعبير شده است و پيشوايان شيعه و حكما و متكلمان از اين گروه، پيوسته پوياى اين راه بوده اند و بزرگترين ابتكار را در تاريخ مسايل علم كلام پديد آورده اند، و ارزش اين نظريه بر بسيارى از متفكران جهان امروز واضح شده و حتى برخى از دانشمندان معاصر از اهل تسنن آن را نيز برگزيده اند.

در اين بينش «انسان» بر خلاف «نباتات» و «حيوانات» كه در چنگال قواى طبيعى، و غرايز حيوانى اسير مى باشند، محكوم و گرفتار چنگال