منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٢١
را برپايه ايمان به خدا تعليم و تربيت كنند و به آنان بينش مذهبى دهند و استعدادهاى آنان را زنده نمايند وعقول افراد را بيدار سازند وغرايز گوناگون مردم را تعديل وكنترل نمايند.
تاريخ نيز نشان مى دهد كه پيامبران بنيانگذاران مقدس و پايه گذاران واقعى تمدنهاى بشرى بوده اند، وجوامع انسانى را در راه تكامل به جنبشهاى عظيمى وادار نموده اند و انقلاب تكاملى اسلام خود، يكى از نمونه هاى زنده اعمال قهرمانانه پيامبران است كه صفحات تاريخ انسانها را زينت بخشيده است.
اگر در اثر تربيت نمى توان پاره اى از صفات ارثى انسان را دگرگون كرد اما ايجاد دگرگونى در طرز تفكر، سليقه، اخلاق و عادات افراد، به وسيله محيط وتربيت امرى ممكن و عملى است.
٢ . پايه تأثير محيط طبيعى
تأثير محيط و نقش عوامل جغرافيايى قابل انكار نيست و به طور مسلم پرورش يافتگان محيط هاى خشك و سرزمين هاى گرم و داغ و سوزان و شن زار، با انسان هاى ساحلى و ساكنان نقاط خرم و سرسبز كاملاً متفاوت مى باشند، آنان نه تنها از نظر قيافه و نيروى عقلى با هم تفاوت دارند بلكه از نظر تمايلات و كشش هاى درونى نيز هم سنگ نيستند، ولى هرگز اين عوامل فيزيكى وطبيعى «جبرآفرين» نيست كه به گونه اى عنان زندگى را از كف انسان بربايند و او را به صورت پر كاهى درآورند، كه در مسير سيلاب سهمگين قرار گيرد حداكثر تأثير اين عوامل ايجاد حوزه مساعد براى نوع گزينش او است، و در عين حال هر