منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٢٩
آزادى كه در مسأله غرايز يك حالت بيش براى او مطرح نباشد، نمى تواند در مسير تكامل گام نهد و موجود ملكوتى شود.
موجودى متكامل مى گردد كه بتواند ازحب ذات براى حفظ اصل وجود خود (آن هم به خاطر يك رشته اهداف) بهره بگيرد نه خود را اسير مال و منال سازد وحريص ثروت و ديگر مظاهر لذت مادى شود.
انسانى مى تواند به قله تكامل برسد كه بتواند ازحس علم براى كشف حقيقت بهره بگيرد نه اين كه آن را وسيله شيطنت قرار داده وحقايق مسلم را انكار كند.
خلاصه: مفهوم «تكامل» درباره انسانى صادق است كه وى بر سر دو راهيها بتواند مسير غرايز را دگرگون سازد، وبه آنها هدف بخشد و اين توانستن وكردن است كه «تكامل» مى آفريند، ولى موجودى كه دست او در مهار كردن و «هدف دار ساختن» غرايز كوتاه و بسته باشد، از قافله تكامل عقب مانده و هيچ گاه به آن نمى رسد.
اين جا است كه مسأله غرايز در انسان، آنگاه تعديل آنها پيش مى آيد كه هم اكنون به صورت فشرده هر دو را مطرح مى كنيم.