منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣١١

«آسمان ها و زمين و آنچه كه در ميان آن دو قرار دارد، توأم با حق[١] آفريده است يعنى همراه با غايت و غرض حقيقى است كه آفرينش آن را به دنبال آورده است».

قرآن آن گروه را مى ستايد كه صفحه آفرينش را مطالعه مى كنند آنگاه مى گويند:

(...رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً...) .[٢]

«خدا كاخ آفرينش را باطل و پوچ[٣] و پيراسته از هدف نيافريده است».

با توجه به اين آيات بايد ديد هدف از آفرينش مجموع جهان از زمين و آسمان، از انواع جانداران و گياهان و معادن چيست؟

انسان نمايشگر هدف خلقت است

جهان طبيعت، هر چند به صورت انواع مختلف و گوناگون تجلى مى كند و انسان و انواع جانداران و گياهان هر كدام نوع مستقلى را تشكيل مى دهند ولى قسمت اعظم جهان در خدمت همين انواع قرار دارد از اين جهت مى توان هر يك از اين انواع را غايت خلقت و هدف آفرينش معرفى كرد.

و به ديگر سخن: ارتباط ميان اجزاى ماده جهان و امكان بهره گيرى برخى از برخى ديگر، اين مسأله را تفهيم مى كند كه بخشى ازعالم طبيعت مى تواند، هدف خلقت مجموع آسمان و زمين باشد و در اين ميان انواع برترى مانند گياهان وجانداران و انسان، بيش از هر چيز ديگر، ازعناصر موجود در جهان بهره مى گيرند و به همين جهت هر يك مى تواند هدف خلقت و علت