يك چنين فرمان ، بى جهت و بى ملاك نبوده و اگر آدم گل سرسبد خلقت نبود هرگز مورد تكريم وتعظيم ملائك نبود چيزى كه موجب چنين فرمان شد همان آگاهى آدم از رموز و اسرار جهان آفرينش است، كه فرشتگان را توان تحمل آن نبود و به خاطر همين آگاهى بود كه او در روى زمين خليفه خدا گشت، خليفه اى كه با دانش و توان خود، توانست مظهر صفات خدا و مجلاى علم و قدرت او گردد و همچنين.

آدم چه گوهر ارزنده و گرانبهايى است كه ملائكه خداوند كه پيوسته فرمانبر خدا مى باشند و آنى از فرمان او سر نمى پيچند، پيشانى خضوع بر آستان او گذارده و او را تعظيم وتكريم مى كردند.

در اين جا، دو سؤال مطرح است كه هر دو را به گونه اى پاسخ مى گوييم:

١. آيا سجده فرشتگان بر خصوص آدم بود؟

ظاهر آيه ياد شده اين است كه سجده فرشتگان مخصوص آدم بوده و تمام اين تكريمها و تعظيمها مخصوص او بوده است در اين صورت چگونه

[١] بقره/٣٤.