فرزندان آدم در نقطه اى زندگى مى كنند كه اساس آن را، تدريج وحركت، استعداد وفعليت تشكيل مى دهد از اين جهت آموزش آنان به صورت «ابداع استعداد» وداشتن لياقت و امكان مى باشد كه به تدريج بتوانند بر اسرار هستى دست يابند و از آنها آگاه شوند.

گذشته از اين، از برخى آيات مى توان استفاده كرد كه جانشينى آدم اختصاص به وى نداشته و فرزندان وى در اين مورد با او شريكند زيرا خدا مجموع انسان هاى عصر رسول اسلام و پس از او را چنين توصيف مى كند:

(...وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفاءَ الأَرْضِ أَ إِلهٌ مَعَ اللّهِ قَليلاً ما تَذَكَّرُونَ).[١]

«شماها را جانشينانى در زمين قرار مى دهيم آيا با خدا، خدايى هست، كمتر يادآور مى شويد».

٣. انسان مسجود ملائك

ارزيابى موقعيت انسان و تشريح ارزش وجودى او در اين مكتب، در صورتى به نحو شايسته انجام مى گيرد، كه با واقعيت او آشنا گرديم و ملاك انسانيت انسان را در اين مكتب دريابيم.

توده مردم واقعيت انسان را در پيكر وصورت ظاهرى او آنگاه كه با حس و حركت توأم باشد، خلاصه مى كنند و اگر خيلى دقيق باشند، او را تركيبى از تن و روان مى انگارند كه هر يك، بخشى از واقعيت او را تشكيل مى دهد در حالى كه از نظر فلسفه اسلامى واقعيت او را روح و روان او تشكيل مى دهد و تن جامه اى است كه بر روان او پوشانيده شده و به او قدرت كار و فعاليت بخشيده

[١] نمل/٦٢.