منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٧٧
رشد و تكامل انسان، اين خواست هاى درونى نيز رشد و تكامل پيدا مى كنند.
گواه روشن بر سرشتى بودن نوع تمايلات همان گستردگى وجهان شمول بودن آنها است، به گونه اى كه هر انسانى در هر نقطه اى از نقاط جهان با چنين كشش ها قرين و همراه است و هيچ انسان صحيح و سالمى را بدون آنها نمى توان يافت.
مثلاً بروز تمايلات جنسى در تمام جهان و در دوره هايى از ادوار حيات انسانى، نشانه فطرى و سرشتى بودن اين نوع كششهاى روحى است و اگر يك چنين تمايل، فطرى و غريزى نبود و عامل خارجى مانند اوضاع جغرافيايى، شرايط اقتصادى، تبليغات و فرهنگ در تكوين و پيدايش و رشد آن دخالت داشت، هرگز تا اين حد عمومى و گسترده نمى گشت، زيرا از اين كه تمام افراد انسان زير پوشش چنين تمايلات قرار گرفته اند، نشانه آن است كه عامل واحدى كه بر همه افراد انسان يكسان حكومت مى كند، در طرح و رشد آنها دخالت دارد و چنين عامل مشترك جز خلقت و سرشت، چيزى نمى تواند باشد.
اگر از اين عامل صرف نظر كنيم، هرگز نمى توان اين نوع از روحيات را با عوامل ديگرى كه از حوزه آفرينش او بيرون مى باشند، تفسير و توجيه كرد زيرا اين عوامل هيچ گاه به صورت مشترك و يك نواخت بر انسانها حكومت نمى كنند.
مثلاً اوضاع جغرافيايى و شرايط اقتصادى در همه جا يكسان نيست و هيچگاه سياست و فرهنگ واحدى بر همه قشرها حكومت نمى كند تا بتوان اين نوع تمايلات روانى را از طريق آنها توجيه نمود.