در اين صورت مقصود از ضمير «انشأناه» انسانى است كه مراحل ششگانه را پشت سر نهاده است، يعنى مراحل: «گلى» نطفه اى، علقه اى، مضغه اى، استخوانى، پوشش استخوان با گوشت را، به پايان رسانيد ودر مقطع جديد از خلقت قرار گرفته است و خداوند به چنين انسان مى گويد: (ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ) : «به يك چنين انسان آفرينش جديد داديم».

هرگاه خداوند درباره چنين انسانى كه مراحلى را طى كرده است، مى گويد: آفرينش جديدى به او بخشيديم قهراً از اين ميان دو نتيجه ياد شده در زير به دست مى آيد:

الف. بدن انسان مراحلى را طى مى كند، و به تعبير قرآن مرحله «تسويه» و «تصوير» را به پايان مى رساند آنگاه آنچنان شايستگى پيدا مى كند كه به روح و روان تبديل مى گردد، در اين صورت نتيجه اين مى شود كه روح حقيقتى جز تكامل ماده و تحول آن بر اثر تكامل، به روح و روان، ندارد و اين خود از آيات الهى است كه ماده فاقد درك و شعور را به پايه اى از تكامل مى رساند كه در