ولى اگر اين سخن صحيح باشد، قطعاً در اين آيه، معنى دوم مراد است به گواه اين كه پس از اين جمله (لَقَدْ خَلَقْناكُمْ)جمله هاى: (ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا) آمده است و ناگفته پيدا است صورت بندى و سجده فرشتگان با انسان آفريده شده سازگار است، نه با انسانى كه فقط آفرينش او اندازه گيرى شده است.

و در هر حال بايد ديد مقصود از «تصوير» در آيه ياد شده چيست؟!

روشن ترين تفسير اين آيه، همان آيه اى است كه در سوره حجر در اين مورد آمده است آنجا كه مى فرمايد:

(وَإِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّى خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصال مِنْ حَمَأ مَسْنُون *فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فيهِ مِنْ رُوحِى فَقَعُوا لَهُ ساجِدينَ).[٢]

جمله (خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصال ) به منزله جمله (إِنّا خَلَقْناكُمْ) در آيه مورد بحث مى باشد.

جمله (فَإِذا سَوَّيْتُهُ ) [٣] مفسر معنى : (ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ) است با اين تفاوت محور بحث در آيات سوره حجر، خلقت آدم است و در آيه مورد بحث، آفرينش تمام انسانها است و از آنجا كه قرآن خلقت آدم را، خلقت

[١] المنار:٨/٣٢٨.
[٢] حجر/٢٨ و٢٩.
[٣] آنگاه كه آفرينش (جسمانى) او پايان پذيرفت.