إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٦٢ - صحيحه دوم زراره
و منها: صحيحة أخرى لزرارة [١]: «قال قلت له: أصاب ثوبي دم رعاف أو غيره أو شيء من المني، فعلّمت أثره إلى أن أصيب له الماء، فحضرت الصلاة، و نسيت أنّ بثوبي شيئا و صلّيت، ثمّ إنّي ذكرت بعد ذلك، قال: تعيد الصّلاة و تغسله(١).
اختصاص به موضوعات و شبهات موضوعيّه كه منشأ آن جهل و اشتباه امور خارجى است، ندارد گرچه مورد روايت، شبهه موضوعى بوده است و زراره مىدانسته كه نوم و خواب، وضوء را باطل مىكند لكن نمىدانسته كه نوم بر خفقه و خفقتان، صدق مىنمايد كه وضوء را باطل كند يا نه، خلاصه، مورد روايت، شبهه موضوعيّه است ولى مىدانيم مورد، مخصّص نيست كه بگوئيم روايت فقط شامل شبهات موضوعيّه مىشود بلكه روايت شامل شبهات حكميّه و موضوعيّه مىشود به اين بيان كه در روايت، تعليل شده بود به يك امر ارتكازى كلّى و روايت مذكور، داراى يك قضيّه و صغرا و كبرا بود لذا مىگوئيم لازمه آن، اين است كه هركجا يقين و شك، حاصل شود، نبايد يقين را به وسيله شك، نقض نمود و بهعلاوه به همين حرمت نقض يقين در ساير اخبار هم استدلال شده است لذا مىگوئيم: روايت، دلالت بر حجّيّت استصحاب به نحو اطلاق دارد، چه در شبهات موضوعيّه باشد و چه در شبهات حكميّه.
صحيحه دوّم زراره
(١)- روايت مذكور، مانند صحيحه اوّل زراره، مضمره است همانطور كه در
الاستدلال بها على حكم المورد و لكن المورد في الجميع مختصّ بالموضوع فقط كما لا يخفى، ر. ك عناية الاصول ٥/ ٥٩.
[١]تهذيب الاحكام ١: ٤٢١، باب ٢٢ ح ٨.