إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٥٠ - تنبيه اول در جريان استصحاب يقين و شك فعلى معتبر است
حكم فرع مذكور چيست؟
جواب: اگر وظيفه او را نسبت به نمازهاى آينده مىخواهيد بيان كنيد، حكم مسئله، واضح است كه در اين فرض، استصحاب حدث، جارى مىشود و مىگوئيم او محدث است و براى صلوات و نمازهاى بعدى بايد طهارت را تحصيل نمايد.
سؤال: وظيفه او نسبت به نمازى كه خوانده است، چيست بهعبارت ديگر آيا قبل از نماز ظهر در مورد آن فرد، استصحاب حدث، جارى مىشده و لازمه آن، بطلان نمازى است كه خوانده است؟
جواب: آن فرد، هنگام خواندن نماز ظهر، غافل بوده است و چون غافل بوده و توجّهى نداشته پس شكّى هم نداشته و چون شك نداشته استصحاب حدث اوّل صبح نمىتوانسته جريان پيدا كند بنابراين هنگام دخول در نماز، استصحاب حدث در ميان نبوده، آرى اگر او توجّه و التفات پيدا مىكرد و در زوال حدث اوّل صبح، شك مىنمود، استصحاب حدث، جارى مىشد و لازمه جريان استصحاب حدث، عدم جواز دخول در نماز بود و اگر با آن حال نماز مىخواند، نمازش باطل بود لكن فرض مسئله اين است كه او قبل از نماز، غافل بوده و شكّى نداشته و چون شك نداشته است، استصحاب حدث، جريان پيدا نكرده پس از جهت ورود در نماز، استصحاب حدث، جريان نداشته، بالاخره نماز او صحيح است يا نه؟
او بعد از اتمام نماز از حالت غفلت، خارج شده و در نتيجه، برايش شك، حاصل شده كه آيا قبل از شروع در نماز، آن حدث اوّل صبح بهوسيله وضوء برطرف شده يا نه، در اين فرض، طبق قاعده فراغ [١] نمازى را كه خوانده است
[١]هى حكم المكلّف بصحّة عمله بعد الفراغ عنه و الشّك في صحته، فللقاعدة موضوع و محمول