إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٣٨ - نقد و بررسى دلالت صحيحه اول زراره

نمى‌شود امّا راه توجّه و رسيدن به «نوم الاذن» آسان است البتّه اظهر، همان احتمال اوّل است.

«قلت فان حرّك في جنبه شى‌ء و هو لا يعلم ...»

زراره: اگر نوم به اين مقدار، محقّق شده است كه اگر در كنار آن نائم، چيزى حركت داده شود مثلا كسى راه برود و يا حركت كند آن شخص نائم، متوجّه نمى‌شود و آن را حس نمى‌كند، آيا اين امر، اماره بر تحقّق نوم و ناقض وضوء هست يا نه؟

«قال لا [١] حتّى يستيقن انّه قد نام حتّى يجي‌ء من ذلك امر بيّن».

امام «عليه السّلام»: خير، آن امر، ناقض وضوء نيست و لازم نيست آن شخص، وضوء بگيرد و آن اماره ظنّيّه- فان حرّك ...- براى تحقّق نوم، كافى نيست بلكه آن فرد بايد يقين نمايد كه نوم، محقّق شده است.

سؤال: چگونه و از چه راه يقين به نوم پيدا مى‌شود؟

جواب: تحقق نوم بايد به‌صورت آشكار، محقّق شود به‌نحوى‌كه به آن، يقين حاصل شود و احتمال خلاف در آن نباشد- ظن به تحقّق نوم كافى نيست- كه در اين صورت وضوى آن فرد، باطل شده است و مجدّدا بايد وضوء بگيرد.

امام «عليه السّلام»: «و الا فانّه على يقين من وضوئه و لا ينقض اليقين بالشكّ ابدا و لكنّه ينقضه بيقين آخر».

تقريبا تمام بحث روى كلمه «الا» و جزاى آن است. اكنون بايد ببينيم شرط و جزاى «الا» چيست؟

و «الا» اى و ان لم يستيقن انّه قد نام، جمله مذكور، «شرط» كلمه «ان» مى‌باشد

[١]اى لا يجب عليه الوضوء.