معلوم مى‌شود نفس زمان نيز مشكك و داراى مراتب مختلف است؛ زيرا ملاك تقدم و تأخر و هرگونه اختلاف در مراحل زمان به هيچ وجه بيرون از حقيقت زمان نيست بلكه هرگونه اختلاف و تفاوت در حقيقت زمان، از درون خود زمان است؛ و هيچ‌گونه منشأ ديگرى خارج از خود زمان ندارد؛ به عبارت ديگر مى‌توان گفت ما به الاشتراك بين زمان گذشته و حال يا آينده، خود حقيقت زمان است؛ كما اينكه ما به الاختلاف بين زمان گذشته و حال يا آينده نيز چيزى جز خود حقيقت زمان نيست. البته اين مسئله نيز بخوبى آشكار است كه ملاك تشكيك در هرچيزى عبارت از اين است كه ما به الاشتراك در آن عين ما به الاختلاف بوده باشد. به اين ترتيب مى‌توان گفت موجود ممتد بالذات كه گستردگى و جريان مداوم، هويت آن را تشكيل مى‌دهد همواره مشكك و داراى مراتب طولى متفاوت است. مثلا تفاوت و اختلاف بين حركت تند و حركت كند، بيرون از هويت حركت نيست؛ يعنى منشأ اين اختلاف و تفاوت را به هيچ‌وجه در خارج از حقيقت حركت نمى‌توان پيدا كرد؛ زيرا همان‌گونه كه گذشت ما به الاشتراك بين حركت سريع و حركت بطىء همان حقيقت حركت است؛ كما اينكه ما به الاختلاف بين حركت سريع و حركت بطىء نيز چيزى جز حقيقت حركت نيست. اگر كسى بگويد علت جدائى حركت كند از حركت تند در اين است كه حركت كند مخلوط يا تركيبى است از مقدارى حركت و مقدارى سكون، سخنى ياوه و بى‌اساس گفته است. چنانكه اگر كسى، در مورد تفاوت بين نور شديد و نور ضعيف، بگويد علت جدائى نور ضعيف از نور شديد در اين است كه نور ضعيف مخلوط يا تركيبى است از مقدارى نور و مقدارى ظلمت، سخنى ياوه و بى‌اساس گفته است؛ زيرا همان‌گونه كه نور شديد، نور است نور ضعيف نيز نور است و هيچ عنصرى از عناصر نور بودن را فاقد نيست. كما اينكه حركت كند نيز، همانند حركت تند، حركت است و هيچ‌چيز از حركت بودن را كم ندارد؛ ولى حقيقت حركت مانند هر حقيقت مشكك ديگر به گونه‌اى است كه داراى مراتب متفاوت است.

اكنون كه اصل تشكيك در وجود حركت و زمان معلوم شد اين