إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٧٢ - برائت عقلى در اقل و اكثر ارتباطى جارى نمىشود

وجه نفسه من وجوبه النّفسي، لا وجه أجزائه من وجوبها الغيري أو وجوبها العرضي، و إتيان الواجب مقترنا بوجهه غاية و وصفا بإتيان الأكثر بمكان من الإمكان؛ لانطباق الواجب عليه و لو كان هو الأقلّ، فيتأتّى من المكلّف معه قصد الوجه(١).

(١)- ب: چه كسى گفته است در عبادت نسبت به «تك‌تك» اجزاء بايد قصد وجه نمود، اين حرف باطلى است بلكه قائلين به اعتبار قصد وجه مى‌گويند رعايت قصد وجه، نسبت به وجوب نفسى متعلّق به «مجموع» عبادت لازم است و در نحوه رعايت قصد وجه نسبت به مجموع عبادت دو احتمال در بين هست، يكى اينكه انسان عمل عبادى را مغيّاى به غايت آن بكند و بگويد «اصلّى صلاة الظّهر لوجوبه» و احتمال ديگر اينكه انسان عنوان صفتيّت را در عبادت اخذ نمايد و بگويد: «اصلّى صلاة متّصفة بالوجوب» و لذا در اقلّ و اكثر ارتباطى كسى كه احتياط را رعايت مى‌كند و اكثر را بجا مى‌آورد از ناحيه رعايت قصد وجه، مشكلى ندارد زيرا اگر واقعا اكثر، واجب باشد او آن را همراه با قصد وجه، اتيان نموده است و چنانچه «اقلّ» و نماز نه جزئى واجب باشد باز هم او قصد وجه را رعايت نموده است زيرا گفتيم لازم نيست نسبت به تك‌تك اجزاء قصد وجه نمائيم بلكه بعضى رعايت قصد وجه را نسبت به مجموع عمل معتبر دانسته‌اند كسى نگفته است نسبت به تك‌تك اجزاء بايد قصد وجه نمود مثال: «اصلّى صلاة الظّهر لوجوبه» امّا لزومى ندارد بگوئيم «اكبّر لوجوبه، نقرأ فاتحة الكتاب لوجوبه و ...» البتّه همان‌طور كه مصنّف در متن اشاره مى‌كنند وجوب اجزاء به دو نحو است بعضى قائلند كه وجوب اجزاء مانند وجوب شرائط «غيرى و مقدّمى» هست و بعضى مى‌گويند اجزاء داراى وجوب عرضى هستند يعنى وجوب اصلى براى ذى المقدّمه است امّا وجوب اجزاء، عرضى است و واضح است كه از اين ناحيه هم براى رعايت احتياط و قصد وجه، مشكلى وجود ندارد.