قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی - ابراهيمي ديناني، غلام حسين - الصفحة ٤٤٤ - نقش قاعده در آثار محى الدين عربى

محى الدين در مسئلۀ ربط حادث به قديم اتصال ميان خدا و جهان يا حق و خلق را همانند اتصال ميان واحد عددى و ساير اعداد دانسته است.

همان‌گونه كه واحد عددى منشأ پيدايش همۀ اعداد به‌شمار مى‌آيد، حق تبارك و تعالى نيز در عين وحدت خويش جميع جلوه- هاى گونه‌گون جهان را پديد آورده است. واحد به عنوان يك امر لا بشرط عين اعداد است. هرگونه تفرقه و جدائى ميان واحد و عدد مستلزم نيستى و نابودى عدد مى‌باشد. حق تبارك و تعالى نيز در عين تنزه و پاكى از هرگونه آثار حدوث، بر همۀ حوادث محيط و بر جميع موجودات مسيطر است. هرگونه تفرقه و جدائى ميان حق و خلق معنى نيستى و نابودى خلق را آشكار مى‌سازد. مسئلۀ وحدت در كثرت و كثرت در وحدت و همچنين مسئلۀ تنزيه و تشبيه از جمله مسائل عميق، و در عين حال بسيار ظريف علم عرفان به شمار مى‌آيد. سخنان ابن عربى در اين باب درخور بررسى و شايان توجه است.