قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی - ابراهيمي ديناني، غلام حسين - الصفحة ٤٤١ - الوحدة ليست بعدد بل هى مبدء له

١٤٥

الوحدة ليست بعدد بل هى مبدء له

واحد در نظر حكما يك عدد به‌شمار نمى‌آيد؛ بلكه آنچه مى- توان در اين باب گفت اين است كه واحد، مبدأ و منشأ پيدايش همۀ اعداد است. عدد چيزى است كه تكرار واحد به وجود مى‌آيد. تكرار واحد در هر مرحله‌اى از مراحل موجب پيدايش يك عدد مى‌گردد. تكرار واحد به هيچ‌وجه در يك مرحلۀ معين محدود متوقف نمى‌گردد؛ زيرا سلسلۀ اعداد بى‌پايان است و هيچ‌كس نمى‌تواند براى آن حد يقف تعيين نمايد. در سلسلۀ بى‌پايان اعداد هر عدد را يك نوع ممتاز به‌شمار آورده‌اند. به عبارت ديگر مى‌توان گفت در سلسلۀ غير متناهى اعداد، هر عدد داراى ماهيت مخصوص است.

حكما ماهيات اعداد را با يكديگر متباين دانسته‌اند. اختلاف و تفاوت ماهيات در سلسلۀ اعداد از طريق اختلاف در لوازم آنها اثبات مى‌گردد؛ زيرا وجود اختلاف در لوازم مى‌تواند وجود اختلاف در ملزوم را اثبات نمايد. وجود اختلاف در آثار و لوازم اعداد به هيچ‌وجه قابل انكار نمى‌باشد.

باتوجه به آنچه تاكنون در اينجا ذكر شد بروشنى معلوم مى- شود انواع گونه‌گون و بى‌پايان اعداد نسبت به يكديگر متباين و متفاوت مى‌باشند. اختلاف و تفاوت در ميان انواع اعداد هنگامى تحقق پيدا مى‌كند كه ماهيت هريك از اعداد بشرط لا اخذ و