قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی - ابراهيمي ديناني، غلام حسين - الصفحة ٣٧٠ - در برخى موارد ما هو و لم هو يك چيز به شمار مىآيند

و الانخساف الاول يناسب و فى وجودى اتحد المطالب ٢

مرحوم سبزوارى در هر مورد كه مناسبت اقتضا كرده مسئله اتحاد «ما هو» و «لم هو» را به عنوان يك شاهد مورد استناد قرار داده است. در برخى موارد اتحاد سه‌گانۀ «ما هو» و «لم هو» و «هل هو» را شاهد مثال براى اثبات مطلب خويش آورده است ٣.

او اين قاعده را از ارسطو مى‌داند و در تعليقۀ خود بر كتاب اسفار مى‌گويد: «قال ارسطاطاليس ان ما هو و لم هو فى كثير من الاشياء واحد و المجردات من ذلك الكثير. . .»

اشكال عمده در اين باب اين است كه برخى از حكماى اسلامى كتاب «اثولوجيا» را از ارسطو پنداشته و عقايد وى را در آن جستجو مى‌نمايند؛ ولى مطابق تحقيقاتى كه به عمل آمده، اين كتاب نمى‌تواند از آثار ارسطو به‌شمار آيد. سبزوارى بطور معمول عقايد ارسطو را از كتاب اثولوجيا نقل مى‌نمايد.

٢ -شرح منظومه. ص ٨٨.

٣ -مواردى كه اتحاد ما هو و لم هو به نوعى مورد استناد سبزوارى واقع شده عبارتند از: الاسفار الاربعة. ج ٧. ص ١١٦؛ و ج ٨. ص ٣٤٧. حاشيۀ س؛ و ج ٩. ص ٢٤٩. حاشيۀ س.